Ordu Dağcılık İhtisas Kulübü - (ODAK)

Ana SayfaEtkinlik TakvimiDoğa YürüyüşüDağ TırmanışıDiğer EtkinliklerEğitim NotlarıHaber - DuyuruEtkinlik VideoİletişimHakkımızda


ORDU DAĞCILIK İHTİSAS KULÜBÜ

EĞİTİM NOTLARI

Yaz dağcılığı
 
 1- Dağcılığın tanımı
 
 dağcılık : belirli birtakım ilke ve kurallara dayalı olarak dağlarda yapılan yürüyüş , kampçılık ve tırmanış sporudur .
 
 Dağcı : kayada , karda ve buzda doğanın bir takım zorluklarını aşıp dağcılık tekniklerini , dağcılık araç ve gereçlerini kullanarak doruğa ulaşan veya ulaşmayı hedefleyen kişidir .
 
 Dağcılık çeşitleri
 
 1 . Alpinizim : içerisinde kaya , kar , buzul tırmanış özelliklerini bulunduran dağcılık teknik ve malzemelerini kullanarak doğrudan zirve yapmaktır . Kendi içinde 4 ana kısma ayrılır .
 
 A . Günlük yürüyüş ( hıkıng ) : doğada ; sabah başlayıp akşam biten günübirlik yürüyüştür .
 
 B . Kamplı etkinlik ( trekkıng ) : doğada yatılı olarak ( genellikle hafta sonu ) yapılan iki günlük etkinliktir.
 
 C . Expedıtıon : doğada uzun süreli ( genellikle 1 haftalık )yatılı olarak yapılan etkinliktir .
 
 D . Ferrata : kayaya sabitlenmiş metal merdivenleri kullanarak tırmanmaktır . Not : ( türkiyede henüz yapılmamaktadır )
 
 not : bu tür etkinlikler yaz ve kış olmak üzere iki kısma ayrılmaktadır . 2 . Sportif tırmanış ( sport clımbıng ) : genellikle kaya üzerinde veya yapay duvarlarda yapılan tırmanış şeklidir . Kendi içinde 4 ana kısma ayrılır . 1 . Boulderıng : yerden fazla yükselmeden kaya tırmanma tekniklerini kullanarak kaya üzerinde yapılan antrenmandır .
 
 2 . Kaya tırmanışı : kaya tırmanma tekniklerini ve emniyet malzemelerini kullanarak kaya üzerinde bir ip boyuna ( 50 mt. ) kadar yapılan tırmanma şeklidir .
 
 3 . Uzun duvar tırmanışı : kaya tırmanma tekniklerini ve emniyet malzemelerini kullanarak bir ip boyundan daha yüksek olan kaya üzerinde yapılan tırmanış şeklidir . Yapay duvar tırmanışı
 
 4 . Yapay duvar tırmanışı : genellikle kapalı alanlarda ( bazen açık havada ) kimyasal malzemeler kullanılarak yapılan sabit veya ayarlanabilen duvar sistemlerini içerisinde bulunduran genellikle müsabakalara yönelik yapılmış değişik boyutlarda duvarlardır . Değişik şekillerde ve değişik uzaklıklarda basamak ve tutamakları içermektedir .
 
 Top rope ( üstten emniyetli ip ) tekniğiyle çalışma yapılmaktadır . Not : duvara dağcılık teknik malzemeleri yerleştirilmesi yapılmamaktadır .
 
 Dağcılıkta yürüyüş bilgisi ve tekniği
 
 dağlarda yapılan yürüyüş ve tırmanışlar ; patikada , patikası olmayan arzide , kayalık arazide ( çarşak – taşlık – kayalık ) alpin çayırlarında yapılmaktadır . Her bölgenin kendine özgü koşulları ve bu koşullara bağlı olarak yürüyüş teknikleri vardır . Yürüyüşler yalınız olabildiği gibi ekip olarak da yapılmaktadır .ideal bir tırmanış ekibi 3 kişiden oluşmaktadır . Bu sayı rotanın durumuna bağlı olarak artabilir .ekipler seçilirken ; ekip üyelerinin bir birilerini tanımaları , kondisyon durumları , fiziksel özellikleri ve yaş durumları bir birilerine yakın olmalıdır .her ekipte ; bir ekip başı ( lider ) ve bir ekip sonu ( artcı ) vardır.
 
 1. Ekip başı ( lider ) : ekibe liderlik eden kişidir . Tüm kararlar lider tarafından alınır .
 
 2. Ekip sonu ( artcı ) : ekip başının yardımcısıdır . Ekibin sonunda yer alır .ekiptekileri izler , davranışlarını kontrol eder gerekirse uyarır . Lider ile arasında devamlı koordine vardır .
 
 Yürüyüş temposu : sporcuların kondisyon durumlarına göre tempo ayarlanır . En yavaş yürüyen kişi liderin arkasında yer alır .lider yürüyüş temposunu bu sporcuya göre ayarlar .
 
 Yürüyüş / tırmanış süresince kazalar meydana gelebilmektedir.anılan kazalar iki konu başlığı altında toplanmaktadır .
 
 Subjektif dağ kazaları ( insan faktörlü )
 a . Yetersiz eğitim .
 B . Yetersiz beslenme .
 C . Yetersiz malzeme .
 D . Aktif cesaret .
 E . Disiplinsizlik .
 F . Motivasyonsuzluk .
 G . Ego tatmini .
 H . Ekip uyumsuzluğu .
 İ . Fiziksel uygunsuzluk .
 
 Objektif dağ kazaları ( doğa faktörlü )
 
 a . Uygun olmayan hava şartları .
 1 . Fırtına .
 2 . Tipi .
 3 . Sağnak yağmur ( sel ) .
 4 . Çığ .
 5 . Taş düşmesi .
 6 . Heyalan vs . Dağda yürürken /
 
 tırmanırken :etkinliğin özelliği ve arazinin yapısına bağlı olarak 4 türlü yürüyüş vardır .
 
 1 . Dik çıkış . A .yoldan kazandırır . B . Tırmanıcıyı yorar .
 2 . İniş .
 3 . Yan geçiş .
 4 . Zikzak ( travers ) . A . Yoldan kaybettirir . B . Tırmanıcıyı daha az yorar .yürüyüş / tırmanış süresince taş düşmeleri meydana gelebilir taşı düşüren veya ilk gören “ taş “ bağırarak ekibini uyarmalıdır .taş düşerken yere çarpma sonucu yükselir ve çarptığı yerdeki taşlarıda sürükleyebilir .
 
 Taş düşerken ; dağcı hemen kaçmamalıdır .taşın hareketini takip etmeli ve son harekette sağa ,sola veya uygun bır kaya kovuğu varsa içine girerek taşın çarpma etkisinden kurtulmalıdır .
 
 Yürüyüş / tırmanış süresince düşme çeşitleri :
 1 . Çıkarken yüzükoyun .
 2 . Çıkarken sırtüstü .
 3 . İnerken yüzükoyun .
 4 . İnerken sırtüstü . Olarak meydana gelebilir .
 
 Çarşaklı alanlarda yürüyüş tekniği: döküntü kayaların ,taşların ve çakılların meydana getirdiği değişik boydaki taş yığınlarına çarşak denir.
 
 Yürüyüş ve tırmanma ayakkabıları :
 
 alpınızım ayakkabıları .
 
 1 . Tabanlar : 4+2 – 4+3 – 4+4 sistemine göre imal edilmiş ve vibram taban olarak adlandırılmıştır .
 Vibramın özelliği : bükülmemesidir .
 
 2 . Bantlar : ön ve yanlara çarşak koruyucu bantları takılarak çarşaklarla yıpranması önlenmiştir .
 
 3 . Gövde : solunum yapabilme ve su geçirmeme özelliği için yekpare deri veya nibuktan imal edilmiş olmalı ve kranpon takma sistemlerine sahip olmalıdır .
 
 4 . İniş bantları : inişlerde parmakların ayakkabının ucuna değmemesi için bileğin önünde bulunan iniş bantlarına sahip olmalıdır .
 
 5 . Bağlama kancaları : ayakkabının kolayca giyilip / çıkarılabilmesi için bağcık bağlama yerlerinin yarı açık kancalardan yapılmış olmalıdır .
 
 Not : ayakkabılar her etkinlikten sonra temizlenmeli içlerine kağıt veya bez doldurularak şekillerinin bozulmamasına özen gösterilmelidir .
 Kaya tırmanış ayakkabıları ( frıctıon ) :
 
 1 . Tabanlar : plastikten yapılmış olup kayayı tutma özelliğine sahiptir .
 2 . Bantlar : ön ve yanlara plastik bantlar takılarak kayaya sürtünmeden dolayı gövdenin yıpranması önlenmiş olmalıdır .
 3 . Gövde : solunum yapabilen kumaştan yapılmış ve bağlama ipleriyle güçlendirilmiş olmalıdır .
 4 . Yan bantlar : ayakkabının yıpranmasını ve kolayca yırtılmasını önlemek için tabandan başlayıp üstte birleşen güçlendirme bantları takılmış olmalıdır
 5 . Bağlama : ayakkabının kolayca giyilip / çıkarılabilmesi için bağlama ipleri veya yapışkan bantlarla desteklenmiş olmalıdır .
 6 . Ayakkabı ölçüsü : ayakkabının tırmanışta ayakta dönmesini önlemek ve temas edilen yeri hissetmek için ayağa tam oturmalıdır .
 Not : ayakkabılar her etkinlikten sonra temizlenmeli içlerine kağıt veya bez doldurularak şekillerinin bozulmamasına özen gösterilmelidir .
 
 Kamp yeri seçimi ve özellikleri
 
 yaz dağcılığı :21 mart 21 aralık tarihleri arasında yapılan etkinliklere yaz dağcılığı denir . İki gruba ayrılır .
 
 1 . Eğitim : anılan tarihler arasında yapılan içerisinde yaz eğitimlerini barındıran etkinliklere denir .
 
 2 . Tırmanma : 3000 metre ve üzerindeki dağlara alpinizm türünde tırmanmaktır.kamp yeri seçilirken ana amaç ; etkinlik özelliğine göre yer seçimi yapılmasıdır .
 
 1 . Ulaşım için : * araç veya yaya yoluna yakın olmalıdır .
 
 2 . Yaşam desteği için :
 1 . Suya yakın olmalıdır .
 2 . Bölgenin 3 / 2 ‘ sine hakim olmalıdır . 3 . Hayvan geçiş noktalarında olmamalıdır .
 
 3 . Güvenlik için :
 1 . Sel tehelikesine karşı dere içlerine kurulmamalıdır .
 2 . Kaya düşmelerine karşı kaya altında olmamalıdır .
 3 . Yıldırım tehelikesine karşı tek ağaç altında ve mağara içinde ( duvarla bitişik ) olmamalıdır .
 
 Çadırlar
 
 çadır : her türlü hava şartlarında ( rüzgar,yağmur,kar,tipi vs.) Kullanıcıyı korumak ve barınma sağlamak maksadıyla genellikle dış tentesi naylondan yapılan su va hava geçirmeyen iç tentesi ; hava geçiren su damlalarını geçirmeyen bir malzemedir.
 
 Çadır çeşitleri : çadırlar yapılışlarına göre 4 çeşittir.
 1 . Dome
 2 . Tunel
 3 . Üçgen ( köşeli )
 4 . Geodesıc ( geometrik )
 
 kullanılışlarına göre : çadırlar. Kullanılış aylarına göre 5 ’ e ayrılır.
 1 mevsimlik ( yazlık çadır )
 2 mevsimlik ( yaz – sonbahar)
 3 mevsimlik ( yaz –sonbahar-ilkbahar)
 4 mevsimlik ( yaz-sonbahar-ilkbahar-kış )
 5 mevsimlik ( yaz –sonbahar-ilkbahar-kış-yüksek irtifa )
 
 pollerine ( direk ) göre : iki çeşittir. Alıminyum ve fibergılaspol sayısı : 2-3-4-5-6 ve ½ pollu veya alıminyumlu olabilir.
 
 Yapılarına göre : çadırlar yapılarına göre 1 veya 2 kapılı olabilir.
 
 Kapasitelerine göre :
 1–2 kişilik etkinlik çadırı
 3-4 kişilik kamp çadırı
 5-6-7-8 kişilik vs.kapasiteli ana kamp çadırı olarak çeşitli büyüklükte olabilirler .
 
 Çadırların yapım özellikleri
 
 a : su geçirmez dış tente .
 B : soluyabilen iç tente .
 C : iç ve dış tente arası yalıtım bölgesi .
 D : su geçirmeyen alt tente .
 E : bağlama ipleri .
 F : çadır içi cepleri .
 G : bazı çadırlarda fener asma yeri .
 H : kapı . ( bazı tip çadırlarda iki adet )
 
 çadır çeşitleri çadırın kurulması ve çevre düzeni
 
 çadır yeri seçimi :
 1 . Çadırlar direk ağaç altlarına kurulmamalıdır . ( a ) yağmur yağdıktan sonra ağaçtaki damlalar uzun süre düşmeye devam eder . Çadır güneş göremeyeceği için kuruması uzun zaman alır . ( b ) fırtınanın etkisiyle dallar kırılabilir çadıra ve kullanıcıya zarar verebilir .
 
 Çadırın kurulması :
 
 1 . Çadırın kurulacağı alan temizlenmelidir . Çadırın tabanını delebilecek sivri uçlu nesneler çıkarılmalıdır .
 
 2 . Dağ ve vadi rüzgarları esiş yönü hesaplandıktan sonra çadırın altına serilen tabanlık yere serilmelidir .
 
 3 . Çadır tabanlığın üzerine serildikten sonra rüzgar üstü bölgesindeki köşelerden yere çivilerle sabitlenmelidir .not : rüzgar sürati yüksek ise çadırın rüzgar altı tarafındaki kapısı açılıp içine sırt çantaları konulduktan sonra kapısı kapatılmalıdır .
 
 4 . Çadır sabitleme köşeleri gerdirildikten sonra ( çadırın içinde kırışıklık olmamalıdır ) sabitleme çivileriyle yere sabitlenmelidir .
 
 5 . İyi gerdirilmiş bir çadırda dış tente iç tenteye temas etmemelidir.çadırın iç düzeni : bazı çadırlarlar da bir bazı çadırlarda iki bağaj vardır .
 
 Çadırların iç düzeni bağaj durumuna ve kullanıcı sayısına göre değişmektedir .
 1 . Malzemeler iç tenteyle dış tenteyi bir birine yapıştırmamalıdır .
 2 . Her malzemenin belirli bir yeri olmalıdır .
 3 . İstenilen her malzeme her koşulda bulunabilmelidir .
 4 . Yiyecekler belirli bir bölümde kapalı nesneler içinde olmalıdır .
 5 . Kıyafetler düzenli olarak çadırın bir köşesinde toplanmalıdır .gerekirse yastık olarak kullanılabilir .
 6 . Ayakkabılar ve sırt çantaları battal boy poşetlerin içindeağızları kapalı olarak bağaj bölümünde tutulmalıdır .
 7 . Teknik malzemeler çadırın kenarında uygun bir yerde tutulabilir.
 8 . Çadırdan dışarı gidildiğinde çadırın kapıları mutlaka kapatılmalıdır .
 
 Yüksek rakımlarda çadır ve çevre düzeni not :
 1 . Yazın yüksek rakımlı dağlarda : imkan var ise çadırın etrafı taş duvarlarla çevrilmelidir . 2 . Çadırın sabitleme ipleri toprağa girmiyor ise tamamı taşlara bağlanmalıdır .
 
 Uyku tulumları geceleyin vücudumuz ürettiğinden daha fazla ısı kaybeder.bu nedenle vücudumuzun etrafını saracak ve vücut ısısını dışarıya göndermeyecek koruyucu bir nesneye ihtiyaç vardır.işte bu uyku tulumudur.
 
 Uyku tulumu çeşitleri : uyku tulumu dolum malzemesine bağlı olarak iki çeşittir.
 
 1 . Kaz tüyü : kaz ve ördeklerin göğsünden alınan tüylerin özel makinalarla püskürtülerek özel kumaşların içine doldurulmasıyla yapılmaktadır. Avantajları : sıcak tutar,sıkıştırılınca az yer kaplar,hafiftir. Dezavantajları : pahalıdır,ıslanınca zor kurur
 
 2. Elyaf : kimyasal bileşimler sonucu ortaya çıkarılmış değişik alanlarda kullanılan dolgu malzemedir. Avantajları : kaz tüyünden daha ucuzdur, ıslanınca kolay kurur. Dezavantajları : fazla yer kaplar,ısıtma özelliği kaz tüyünden daha düşüktür.
 
 Dağcılık malzemeleri
 
 dağcılıkta kullanılan malzemeler :
 
 4 kısma ayrılmaktadır .
 
 1 . Ana kamp malzemeleri :
 a . Çadır .
 B . Uyku tulumu .
 C . Mat çeşitleri .
 D . Ocak takımları .
 E . Yemek pişirme takımları .
 F . Mumluk + mum .
 
 2 . Ortak kullanılan malzemeler :
 a . Bıçak .
 B . Termos takımları .
 C . Kafa feneri .
 D . Sırt çantaları .
 
 3 . Yön bulma malzemeleri :
 a . Harita .
 B . Pusula .
 C . Altimetre .
 D . Barometre .
 E . Rüzgar ölçer .
 F . Gps .
 
 4 . Teknik malzemeler :
 a . Sikkeler .
 B . Stoperler .
 1 . Hexentrıcler . 2 . Trıcamlar . 3 . Frıendler .
 C . Stop decenderler .
 D . Jumarlar . 1 . Tıbloclar .
 E . Sekizliler .
 F . Makaralar .
 G . Karabinalar . 1 . Kilitli karabinalar . 2 . Kilitsiz karabinalar .
 H . Atc ‘ ler 1 . Tubber . 2 . Faal guy . 3 .reverso .
 İ . Protraxıon .
 J . Yo-yo .
 K . Çekiç .
 L . Sky hooklar . 1 . Reglete .
 M . Grigri .
 N . İp merdivenler .
 O . Nut key ‘ ler .
 P . Emniyet kemerleri .
 
 Dağcılıkta kullanılan teknik malzemeler ana ve ara emniyet noktaları ;
 
 tırmanan dağcı / dağcıların emniyeti bakımından önem taşımaktadır . Solo ve booldrıng tırmanışlar hariç tek ip boyu veya duvar tırmanışlarında teknik malzemeler kullanılmaktadır.
 
 Sikkeler - stoperler - friendlersikkeler : kaya üzerindeki delik ve çatlaklara çakılmak için imal edilmiş demir veya titanyumdan yapılmış özel malzemelerdir.sert ve yumuşak sikke olmak üzere iki kısma ayrılır .
 
 1 . Sert sikkeler : kaya içindeki çatlağın yapısını takip etmeyip sikke doğrultusunda kayayı parçalayıp girer .
 
 2 . Yumuşak sikkeler : kaya içindeki çatlağın yapısına uygun olarak girer ve çatlağın şeklini alır .
 
 Sikke çeşitleri : sikkeler kendi arasında 4 guruba ayrılır .her grubun kendine özgü yapısı ve çekerleri ( çekme gücü ) vardır .sikkelerin üzerinde numaraları ve çekerleri yazılıdır. Çekerlerikilo nevton ( kn ) olarak belirtilmiştir . 1 kn = 100 kg. Dır .
 
 1 . Unıversal sikkeler .
 2 . Profil sikkeler .
 3 . Bong sikkeler.
 4 . Hook sikkeler . Negatif geçişlerde kullanılır .
 
 Sikkeler ve kullanım yöntemleri sikkeler kayaya çakılmadan önce kayanın sikke için uygun olupolmadığı ve hangi tip sikkenin kullanılacağı tırmanıcının can güvenliği açısından önemlidir.sikkelerin çakılması
 
 1 . Sikke çakılacak kayaya ; çekiç ile vurularak kayanın sağlamlığıkontrol edilir .
 
 2 . Çatlağın yapısına uygun olan sikke seçilir. A . Sikkenin 3 / 1 ’ i el ile çatlağın içine girmelidir .
 
 3 . Sikke çakılırken çekicin ve sikkenin sesi dinlenmelidir . A . Çatlak çürük ise ses boğuk çıkacaktır . B . Çatlak sağlam ise sikkede ve çekiçte tiz ses çıkacaktır .
 
 4 . Sikkenin gözü kayaya oturmalıdır. Sikkenin gözü kayadan uzakkalıyorise ;sikkenin çekme kolunu kısaltmak için perlon banttan veya yardımcı ipe üzengi veya tam kazık düğümü atılarak sikkenin kayaya en yakın kısmına bağlanır.
 
 Sikkelerin kayadan sökülmesi1 . Çekiçle ;
 
 1.sikkeye çatlağın yönüne göre vurularak oynatılır .
 2 . Sikkenin çıkarken düşmemesi için yardımcı ip ile emniyete alınır.
 3 . Çekicin gaga kısmı ile sikke çekilerek çakıldığı yerden çıkarılır.
 
 Sikke çeşitleri
 
 üniversal sikke : dönme hareketiyle sıkışan bir sikkedir. Sikke gözü ; sikke gövdesine 45 derecelik açıyla bakar.dikey ve yatay çatlaklarda kullanılır.
 
 Halkalı sikke : iki çeşittir : 1 . Sikke gözü dar olan sadece inişlerde kullanılır .bu göze karabina girmez.2 . Sikke gözü geniş olan hem ana / ara emniyet noktalarında hemde inişlerde kullanılır . Bu göze karabina takılabilir .
 
 Yatay sikke : yatay çatlaklarda kullanılır . Gözün idealyerleştirme şekli çekiş yönüne bakmalıdır .
 
 Köşelli sikke : yatay çatlaklarda kullanılır .
 
 Bıçak sikke : iki gözü tek yüzeyi olup en ince sikkedir. En dar çatlaklarda kullanılır .
 
 Z profil sikke : sikkelerden geniş bonglardan dardır . Çatlaklarda kullanılır.
 
 Yassı profil sikke : profil sikkelerin kullanım amaçlarıgibidir . Sikke gözü çift yüzeyde değil tek yüzeydedir .
 
 Bong sikkelermetallerin ikiye katlanarak değişik büyüklükte ve çekerde yapılmış emniyet malzemeleridir. Yatay ve dikey çatlaklara çakılmaksuretiyle ana ve ara emniyet noktası olarak kullanılır . Dar profil sikke : dar çatlaklara çakılır .
 
 Geniş profil sikke : orta büyüklükteki çatlaklarda kullanılır .
 
 Bong : bong tipi sikkelerin en büyüğüdür. Üzerindeki delikler karabina takılmak içindir.
 Bong sikkelerin kullanılması stoperler değişik şekilde ve büyüklükte metal malzemelerden yapılmışyukarıdan aşağıya veya içten dışa doğru daralan kaya çatlaklarına sıkıştırılmak suretiyle çalışan malzemelerdir .tel ve ip saplı olmak üzere iki kısma ayrılır .
 
 1 .telli stoperler ; 1 numaradan ( küçük ) 12 numaraya ( büyük ) kadar iki yüzlü ,düz ve kavisli olmak üzere iki çeşittir.her stoperin üzerinde çekeri ve kaç numara olduğunu belirleyen rakamlar yazılıdır .telli stoperleri kayaya sıkıştırmak daha kolaydır.
 
 2 .ipli stoperler ; değişik boylarda , değişik şekillerde ve değişikçekerlerde stoperler mevcuttur .kullanım yerleri kayanın yapısına ve çeşitlerine göre değişmektedir .
 
 Stoper çeşitleristoperler : kendi aralarında 3 kısma ayrılır .
 
 1 . Stoperler : iki yüzlü , aşağıya doğru daralırlar ve tellidirler .
 
 2 . Hexzantrıcler : 6 köşelidirler ip saplı veya tel saplı olanları vardır . Dönme veya sıkışma metoduyla çalışırlar .
 
 3 . Trıcamlar : bir ucu sivri diğer kısımları elips şeklindedir .çatlağın şekline göre sıkışma veya dönme metoduyla çalışırlar .karabina takılan kısım perlondan yapılmıştır .
 
 Hexzentrıcler hexzentrıc : kelime anlamı altı köşeli demektir . Altı köşesi bir birinden farklı düzlem üzerindedir . Daralan çatlaklarda sıkıştırma yöntemiyle kullanılabildiği gibi paralel çatlaklarda veya yavaş daralan çatlaklarda dönme yöntemiyle çalışır .dönme yöntemiyle sıkıştırırken metal veya ipin çekme yönündeki kaya yüzeyineyakın olmasına dikkat edilmelidir . Yüzeylerden en az ikisinin kayaya çok iyi temas ettiğine dikkat edilmelidir .
 
 Trıcamlar frıendler frıend : her türlü çatlağa son derece sağlam şekilde oturan kullanımı son derece kolay özellikle değişik boy çatlakları olan kayalara tırmanırken dağcıların tercih ettiği malzemedir . Sert ve flexıbıl saplı olmak üzere iki kısma ayrılırlar .frıendı çatlağa takmadan önce çekme kolu3 / 2 geriye çekilmelidir . Dört oynak kafadan en az ikisi kayaya sağlam olarak oturmalıdır .frıende yük bindikçe kayaya oturması sağlamlaşır .frıendı çatlaktan çıkarmak için çatlağın içine doğru basınç uyguladıktan sonra kurma kolunu 3 / 3 geriye çekilir .frıendın içindeki yük boşalacağından frıend kolayca çatlaktan çıkarılır .
 
 Stop decender 9 – 12 mm. Kalınlığındaki statik ve dinamik tek iplerde : iniş , tırmanış ve ip gerdirmede kullanılan teknik malzemedir . Her ortamda açılıp ipin kolay takılabilmesi kullanım kolaylığı getirmiştir .ip emniyet kemerine yakın bölümden takıldıktan sonra dolaşarak son bölüme gelir . Ve kilit kapatılır .yük bindikçe kumanda kolu ipi sıkarak hareketini engeller . Hareket için kola hafidçe bastırılmalıdır .
 
 
 Jumarlar jumar : tırmanmada , statik ipleri gerdirmede , kurtarmada ; ana iplerin geri kaçmasını önlemek için aluminyumdan yapılmış malzemedir .kullanılması jumarı kullanmadan önce el kitabına ( kullanma kılavuzu ) bakılmalı ve tehlikeli olmayan yerlerde tecrübekazanmak için kullanılmalıdır .
 
 Jumar : 8 – 13 mm .kalınlığındaki ip ile kullanılmalıdır . Kilit mekanizması açıldıktan sonra ip ;ip yuvasına takılır ve mekanizma kapatılır . Mekanizmanın önünde bulunan deliğe karabına takılarak zor şartlarda ipin jumardan ayrılması ve kilit mekanizmasını sıkıştırması önlenmiş olur . Jumarın birisi göğüsetakıldığı zaman diğeri el jumarı olarak kullanılır . Jumar tırmanma süresince yardımcı ip ile kullanıcıya bağlanmalıdır.
 
 Sekizli aluminiumdan yapılmış iki gözlü ve çok değişik şekilleri olan özellikle ipli inişlerde kullanılan malzemedir .yer ve zamana bağlı olarak lider tırmanışında liderin emniyetini almada kullanıldığı gibi kurtarma faaliyetlerinde de kullanılmaktadır .şoka karşı direnci yoktur .yapısından dolayı ipin burulmasını önler ve ipin düzgün şekilde sekizlinin içinden kaymasını sağlar .kullanılması
 
 1 . Ana ip büyük gözün içinden geçtikten sonra küçük gözün etrafını dolanır ve büyük gözün içinden dışarı çıkar.küçük göze karabina takılarak emniyet kemerine sabitlenir.
 
 2 . Ana ip büyük gözden geçtikten sonra karabina takılmış küçük göze girmeden direk karabinanın içinden geçerek büyük gözden dışarı çıkar .
 Makaralar dağcılıkta özelikle arama ve kurtarmada çalışmalarında kullanılan teknik malzemelerdendir .hava hattı geçişlerinde gerdirilen statik ip üzerinde hareket kolaylığı sağlayarak kazazedeyi sarsmadan karşıdan karşıya aktarmada , vadideki kazazedeyi yukarı almaya veya yukarıdaki kazazedeyi vadi tabanına aktarmada kullanılırlar .üzerlerinde maksimum çekerleri kn . Olarak belirtilmiştir .ağır yükleri gerili ip üzerinde aktarma yaparken tandem kullanılması tavsiye edilmektedir tandemin içinde bulunan iki adet makara aynı anda ip üzerinde hareket ettiğinden ipe tek noktadan yük binmemektedir .makaraları kullandıktan sonra temizlemek dönen kısımlarını yağlamak ve içerisine kaçan yabancı maddeleri çıkarmak malzemenin uzun ömürlü olmasını sağlar .
 
 Karabinalar : dağcılıkta kullanılan ;ana emniyet noktaları kurmada , ara emniyet noktalarında ,ipe bağlanmada ,kurtarmalarda ,iniş ve çıkışlarda ,malzeme taşımada vs . Kullanılan en önemli malzemelerden birisidir .kendi arasında iki kısma ayrılmaktadır .
 
 1 . Kilitli karabinalar
 a . Hms : karabinaların en büyük çeşitleridir .genelikle bir veya birkaç ipin bir aradakullanıldığı yerlerde , iniş ve çıkışlardadağcının ipe gireceği yerlerde kullanılır. ( 1 ) vidalı . ( 2 ) yaylı . ( 3 ) çevirmeli ( döndürmeli )çeşitleri vardır .
 
 B . Klasik : hms ‘ den daha küçüktür can emniyetinin ön plana çıktıgı yerlerde kullanılmaktadır .çekerleri : yatay , dikey ve kilit mekanizmasının açık kalmasına göre değişmektedir.
 
 2 . Kilitsiz karabinalar :genellikle yardımcı pozisyonlarda kullanılmaktadırlar .ara emniyet noktalarında .malzeme taşımada . Vs .imal durumlarına göre çok fazla ve değişik yapıda çeşitleri vardır .
 A . Eğik kapılı . Özellikle ara emniyet noktalarında tırmanma ipininkolayca takılabilmesi için üretilmiştir.
 B . Düz kapılı : ara emniyet noktalarında kayadaki emniyete malzemesine takmak için üretilmiştir .
 C . Geniş ağızlı : yapı olarak hms ‘lere benzer kilitsizdir . Lider tırmanışlarında yardımcı malzemeleri emniyet kemerine asmada kullanılır .
 
 Çekerleri : yatay , dikey ve kilit mekanizmasının açık kalmasına göre değişmektedir. Anılan değerler karabinanın üzerinde yazmaktadır .
 
 Atc - tuber - faal guy - tıbloc - reverso yarım kazık düğümlerin ipi bükmesi sonucuiniş ve çıkışlarda güçlüklerle karşılanmaktadır .bu güçlüklerle karşılaşmamak için aynı işi yapan şekil ve yapıları farklı atc . Tuber .breake . Faal guy ve reverso üretilmiştir . Anılan malzemeler tek ve ikiz ip ile kulanılabilmektedir .ip ikiye katlandıktan sonra anılan malzemelerin delik kısmından içeri sokulmakta ve emniyet kemerine takılı olan karabinaya takılmakta ve kullanılmaktadır .
 
 Tıbloc : çalışma özelliği olarak jumara benzemekte fakat jumardan daha basit kullanım özelliğine sahiptir.ana ipe takılan tiblocun ipten çıkmasını önlemek için karabina takılmakta içindeki dişler nedeniyle ileri gitmekte geri gelmemektedir.
 
 Protraxıon tırmanmadan , jumara , sabit hattan geçmeye , ipe asılmaya kadar pek çok özelliği içinde barındıran bir teknik malzemedir .8 – 13 mm. Kalınlığındaki statik ve dınamık iplerde kullanma özelliğine sapiptir .yağmurlu havalarda ipin çamurla kirlenmesi durumunda kavrama dişlerinin kenarından çamurlu suyun akmasına imkan veren delikler vardır .38 mm .kalınlığındaki sertleştirilmiş aluminyum makara sayesinde kolayca dönme hareketini meydana getirerek ip üzerinde protraxıon ’ a hareket kolaylığı sağlamıştır .istenildiğinde protraxıon ’ dan ayrılma veya yeniden kullanma özelliğine sahip olmasından dolayı arama ve kurtarmada kullanıcıya kolaylık sağlamaktadır .
 Yo - yo karabinayla ; inişte , tırmanmadaveya diğer emniyet uygulamalarda kullanılan yarım kazık düğümü sürtünmeden dolayı sadece ipin yıpranmasını değil aynı zamanda burulmasınıda sebep olmaktadır .bu nedenle ip vermek veya boşluk almada zorluklarla karşılaşılmakta ipin burulmasını çözmek için zaman harcanmaktadır .yo-yo ; bu problemi çözmüştürcanlı ip beyaz metal takılı kısma gelmek mecburiyetindedir . U şeklinde getirilen ip yo-yo ‘nun içine sokulunca alt bölümde bulunan deliğe takılan karabina ipin ve yo-yo ‘ nun içinden geçerek emniyet kemerine veya emniyet noktasına takılır . İpi emniyete almak için her iki yöne doğru ipi çekmek yeterli olacaktır .
 
 Çekiç - skyhook - regelete çekiç : dağcılıkta kullanılan farklı firmaların ürettiği farkli çekiç çeşitleri bulunmaktadır .ana amaç aynıdır . Emniyet malzemelerini kayaya çakmak kayadan çıkarmak ve kayaların sağlamlığını denemektir . Çekiçler yapı bakımından 4 grupta incelenir .
 1 . Çekiç kısmı : kayaya malzeme çakmak ve kaya yapısının testi için kullanılır
 2 . Gaga : kayaya çakılı malzemeleri çıkarmada ve çatlağın içindeki gevşek malzemeleri temizlemede kullanılır .
 3 . Sap : metal üzerine plastik kaplanmıştır amacı darbelerin şokunu emmektir.
 4 . İp kısmı : kazmayı bileğe takmak veya emniyet kemerine asarak kazmanın düşmesini önlemektir .sky hook : yapay tırmanma malzemesidir kayadaki çıkıntı , delikler ve geniş yüzeylerde kullanılır .regelete : yapay tırmanma malzemesidir kayadaki küçük çıkıntı ,çatlak ve dar yüzeylerde kullanılır.
 
 Grıgrı – ropeman –– ip ve metal merdiven
 
 grıgrı : iniş malzemesi olarak üretilmiştir tekniğini iyi öğrenince zor olsada jumar gibi kullanma özelliği vardır . 8 – 11 mm .likiplerle kullanılmaktadır . Karabına deliğine(1) karabina taktıktan sonra emniyet kemerine takılır kumanda (2) kolunu ters yöne çekince iniş yapılır .
 
 Merdivenler yapay tırmanış malzemeleridir . İpten , perlondan , veya metalden yapılmış çeşitleri vardır . Uç kısmında fifi çengeli ile emniyet noktalarına takılarak yapay tırmanış yapılmaktadır . Fifi çengelinin üzerinde bulunan ince delik yardımcı ip takılmak için olup ullanıcıya sabitlenir ve merdivenin düşmesi önlenmiş olur .
 
 Ropeman : pursiğin yerine imal edilmiş metaldan yapılmış bir malzemedir . Malzemenin düşmesini önlemek için üzerindeki metal ip ile kullanıcıya sabitlenir . 8 –11 mm .lik ip kullanılmaktadır .
 Nut key - frıend çıkarıcısı - baton ara
 emniyet noktaları kurarkenkullandığımız malzemeler bazen sıkışıp yerinden çıkmayabilir .anılan malzemeleri çıkarmak içinnut key kullanılmaktadır . Nut key ’ in uçunu kaya içinde sıkışan malzemelerin alt noktasına ve çıkma yönünün tersine iterek yerinden oynatılır ve çıkarılır .frıend çıkarıcısı frıendler uygun takılmadığı zaman ( 3 / 2 sistemi ) yerinden çıkmazlar .
 
 Frıend çıkarıcısı : yaylı dişlilerin üzerine basınç uygulayarak friendi yerinden çıkarır
 
 baton : uygun baton kullanımı üzerimizdeki yükün 3 / 1 ‘ni alabilir ayakta duran dağcı dirseklerini 90 lik açıyla tuttuğunda elinin içindeki batonların uçları yere değmelidir .
 
 Emniyet kemerleri:dağcının tırmanışta , inişte ve kurtarmada kullandığı malzemedir genellikle perlondan yapılmış ve bağlanma noktalarındametal klipsler kullanılmıştır .üç çeşittir .
 
 1 . Full body emniyet kemeri .
 2 . Alt emniyet kemeri .
 3 . Üst emniyet kemeri .
 
 Emniyet kemerleri giyildikten sonra bağlama klipslerine özellikle dikkat edilmelidir .bazı emniyet kemerlerinin klipslerin in üzerinde hatalı bağlanıldığı zaman hatalı giyildiğini belirten ( danger ) tehlikeli yazısı dıştan okunacak şekilde gözükür . Emniyet kemeri vücudun hareketkabiliyetini kısacak kadar sıkı üzerimizden düşecek kadar gevşek olmamalıdır .
 
 Emerjensi emniyet kemerinin yapılması emniyet kemeri olmadığı zaman ve kullanmak gerekli ise yardımcı malzemelerden emniyet kemeri yapmak mümkündür .yardımcı malzemeler :
 1 . Perlon .
 2 . Yardımcı veya tam iptir.
 
 1 .yeterli uzunlukta perlon bağlandıktan sonra belin etrafına sarılır .alt kısımda bulunan perlon bacak arasından alınarak üst noktadaki diğer uçlarla birleştirilir ve karabina takılır.2 .perlon bele bağlanır uçlarının yere kadar uzanması sağlanır ayaklarperlonun içinden geçirilip beldeki emniyet kemerinin içinden karabinaya takılır
 
 kasklar dağcının başını ;taş düşmelerinde , çarpmalarda korumak için polyethelene veya polycarbonete ’ den yapılmış darbelere karşı esneyebilen özelliği sayesinde kolayca kırılmayan güvenlik malzemedir .gece yürüyüşlerinde fenerin takılabilmesi için özel parçalar eklenmiştir .kaskın içindeki ayarlama bantları sayesinde kullanıcının başının ölçülerine göre ayarlanabilmektedir .üzerindeki delikler ısının dışarı çıkmasını kolaylaştıracak şekilde düzenlenmiştir .kaskın ayarları yapıldıktan sonra boynun altındaki klipsleri kullanıcıyı boğmayacak ve kaskın oynamasını önleyecek şekilde sıkmak kullanıcının emniyeti için önemlidir .
 
 Sırt çantası: etkinlik süresince dağcının kullandığı malzemeleri taşımak için korduradan yapılmış farklı büyüklükte ve farklı yapıda sırt çantaları mevcuttur . İdeal sırt çantası büyüklüğü kullanıcının boyu ile orantılı olmalıdır .ör :175 cm . Boyundaki bir dağcı için ideal çanta kapasitesi 75 – 80 lt. Olmalıdır . Sırt çantası ayarları kullanıcı tarafından vücut uygunluğuna göre ayarlanmalıdır . Sırt çantası ağırlığı asla omuzlarda yüklenmemelidir . Yük bele binmeli omuzlar dengeleyici olmalıdır . Sırt çantası ve ayarları sırt çantasının yerleştirilmesi sırt çantasını yerleştirilmesi kullanıcıya rahatlık sağlayacağı gibi denge bakımından önemlidir .
 
 1 . Ağır malzemeler sırta yakın olmalıdır .çantanın dışına doğru hafif malzemeler gelmelidir .
 2 . En son kullanılacak malzemeler çantaya önce konulmalıdır .
 3 . Acil kullanımı olan malzemeler en üste konulmalıdır .
 4 . Çantanın içine konacak büyük boy naylon poşetin içine tüm malzemeler konmalıdır yağmur yağınca ıslanmaları önlenmiş olur . Benzin gibi akıcı malzemeler çantanın en altında olmalıdır. Ocaklar - bakımları ve yakma teknikleri ocaklar – bakımları ve yakma teknikleri
 
 ocak : dağcının yemeğini pişirmesi ve ihtiyacı olan sıcak sıvıyı alabilmesi için özel imalat farklı iklim şartlarında yanabilen farklı firmalar tarafından değişik tipte ocaklar üretilmiştir .
 
 Ocak yakıtları : firmanın el kitabında belirtilmiştir . Whıte gaz veya benzin tüm ocaklarda emniyetle yanmaktadır .
 
 Ön ısıtma : ocaklardaki benzininin çiğ yanmasını önlemek için ispirto , aseton vs gibi ön ısıtıcıların ısıtma kabına doldurularak yakılmasır . Ön ısı ocağın ısınmasını sağlar . Ön ısıtıcıdaki yakıtın bitmesine yakın benzin yavaşca açılarak ocak alevlendirilir .
 
 Bakım : etkinliğe gitmeden önce ve döndükten sonra ocak tamemen sökülüp temizlenmelidir . Özellikle benzin meme delikleri ve çelik teller ( bazı ocaklarda bulunmamaktadır ) temizlenip basınçlı hava tutulmalıdır .ocak imalat firmaları : yaygın olarak msr ve koleman firmalarıdır
 
 dağ ipleri - çekerleri ve çeşitleri
 
 ip : dağcılar tarafından; tırmanma ,inme ,yatay geçişlerde; emniyeti sağlama k ve arama kurtarmada sedye yapmak için kullanılan malzemedir.
 
 İp çeşitleri : dağcılıkta kullanılan ipler statik ve dinamik olmak üzere iki çeşittir. Kullanılış durumuna göre ipler : kullanılış durumlarına göre ipler ikiye ayrılır. Ana ipler ve yardımcı ipler.
 
 Ana ipler : 8 mm’den 11’mm ye kadar olan ipler ana ipler sınıfına girer.
 
 Yardımcı ipler : 4 mm’ den 7 mm’ye kadar olan ipler yardımcı ipler sınıfına girer.iplerin sınıflandırılması : ipler sınıflarına göre üç’e ayrılır
 
 yarım ip : 8 ve 8/5 mm kalınlığındaki ipler yarım ip olarak değerlendirilir.
 
 İkiz ip : 9 mm ve 9/5 mm kalınlığındaki ipler ikiz ip olarak değerlendirilir.
 
 Tam ipler : 10 mm ‘1o/5 mm ve 11 mm kalınlığındaki ipler tam ip olarak değerlendirilir.
 
 Dinamik ip çeşitleri
 
 hava durumuna göre ip çeşitleri
 1. Dry ( kuru ) ip : sadece kuru havalarda kullanılır.
 2. Wet ( ıslak ) ip : ıslak havalarda kullanılır.kuru havalarda da kullanılabilir kuru ve ıslak –kuru ipe nazaran daha serttir.
 3. Wet –dry ( ıslak – kuru ) ip : hem ıslak havalar dahem kuru havalarda kullanılır.
 
 Perlonlar perlon : özel makinalar da dokunmuş çokfarklı renkte ve üzerlerinde çekerlerine göre çizgiler bulunan statik dağcılık malzemesidir .dağcılar tarafından : ana emniyet noktalarında , ara emniyet noktalarında , emerjensi emniyet kemeri yapmada vs . Kullanılmaktadır .yapılış özelliğine göre iki çeşittir :
 1 . Tüplü .
 2 . Tüpsüz ( tek parça )çekerleri : perlonlar kullanım özelliklerine göre farklı çekerlerde yapılmaktadır . Farklı imalat firmaları farklı çeker vermektedir .genellikle perlonun arka yüzündeki her çizginin çekeri 500 kg. Olarak değerlendirilmektedir .dört çizgi ve üstündeki perlonlar kurtarmalarda kullanılmaktadır .bazı perlonlar yapılırken uçları bir birilerinin üzerine gelecek şekilde dikilmişlerdir . Bu tip perlonlar ekspres olarak isimlendirilmektedir . Genellikle ara emniyet noktalarında kullanılmaktadırlar .
 
 İp düğümleri düğüm nedir : iki veya daha fazla ipin belirli bir düzen içinde yan yana veya üs üste gelerek sıkışma metoduyla çalışmasına düğüm denir.düğüm çeşitleri düğümler yapılarına ve çalışma sistemine göre 2 ‘ ye ayrılırlar
 
 1 . Hareketli ( dınamık ) düğümler :
 ( a ) : yarım kazık
 ( b ) : pürsik2 .
 
 Hareketsiz ( statık ) düğümler :
 (a) : sekizli
 (b) : tamkazık
 (c) : bulin
 (d) : kördüğüm
 (e) : kelebek
 (f) : izbarço
 (g) : camadan
 (h) : balıkçı
 (i) : perlon bant düğümler ve kullanım yerleri .
 
 
 Birinci derecede bilinmesi gerekli düğümler
 
 1 . Sekizli : sabitleme düğümüdür . Ana emniyet noktalarında ve ipe bağlanmada kullanılır .
 
 2 . Tam kazık : sabitleme düğümüdür . Ana emniyet noktalarında veya ipi sabitlemede kullanılır .
 
 3 . Yarım kazık : tırmanan veya iniş yapan dağcıya ip vermede / almada kullanılır .
 
 4 . Çift balıkçı : ip halkası oluşturmak , aynı veya değişik kalınlıklardaki iki ipi bir birine bağlamada kullanılır .
 
 5 . Pursik : yüklenince sıkışan bir düğümdür . İniş veya çıkışlarda emniyet için kullanılır .
 
 6 . Perlon düğümü : iki perlonun ucunu bir birilerine bağlamada kullanılır .
 
 B . İkinci derecede bilinmesi gerekli düğümler
 
 1 . Kördüğüm : ipin sonuna atılır dağcının ipten çıkmasını önler .
 
 2 . Bulin : dağcının ipe bağlanma veya ipten emniyet kemeri yapmada kullanılır .
 
 3 . Camadan : aynı kalınlıktaki iki ipi birbirine bağlamada kullanılır .
 
 4 . Kelebek : arama kurtarmada kullanılan bir düğümdür . İpte aynı uzunlukta veya farklı uzunlukta iki uç elde etmede kullanılır .
 
 Dağcılık düğümlerinde aranan özellikler
 
 dağcılıkta kullanılan düğümler yer ve şartlara bağlı olmadan bazı özelliklere sahip olmalıdır .bunlar :
 
 1 . Sağlam olmalıdır .
 2 . Basit olmalıdır .
 3 . Kolay atılabilmelidir .
 4 . İstenildiğinde kolay çözülebilmelidir .
 5 . Kendiliğinden çözülmemelidir .
 6 . Estetik olmalıdır .
 
 Düğümlerin yapılış teknikleri
 
 1 . Kapalı sekizli : emniyet kemerine karabina ile girmede veya ana ipin ana veya ara emniyet noktalarına bağlanmasında kullanılır . Çekeri en yüksek düğümdür .
 
 2 . Tam kazık : tırmanan veya iniş yapan dağcının kendisini ana - ara emniyet noktalarına sabitlemede veya ipin ana emniyet noktasına bağlanmasında kullanılır .
 
 3 . Yarım kazık : tırmanan veya iniş yapan dağcıya ip vermede / almada veya kendi kendine iniş yapan dağcının kendisini kontrollu olarak indirmesinde kullanılır . Dinamık bir düğümdür .
 
 4 . Çift balıkçı : aynı veya farklı kalınlıktaki iki ipi bir birine bağlamada kullanılır .
 
 5 . Pursik : dağcının tırmanırken veya inerken ana ip üzerinde kendini emniyete aldığı hareketli ( dinamık ) bir düğümdür . Bırakıldığında sıkışarak dağcıyı olduğu noktada sabitler .
 
 6 . Perlon düğümü : iki perlonu bir birine bağlamada kullanılır .
 
 7 . Bulin düğümü : emniyet kemerinin olmadığı zamanlarda ana ipten veya yardımcı ipten emniyet kemeri yapmada kullanılır .tekli veya ikili olabilir .
 
 8 . Açık sekizli : emniyet kemerine ana ipin bağlanmasında veya kapalı ( kum saati – bolt vs .) Bir alana ana emniyet noktasıkurmada kullanılır .düğüm tamamlandığında kapalı sekizli şekline döner .tek kat ip veya çift kat ipten düğüm yapılabilir .
 
 Düğümler ve çekerleri
 
 iplere düğüm atıldıktan sonra ipin çekeri düğüme göre azalmaktadır. Aşağıdaki değerler hangi düğümün ipin çekerini nekadar düşürdüğünü göstermektedir. 80 kg. Denemede tek ve ikiz ipler %8 yarım ipler %10 uzar. 1 – düğümsüz ip çekeri %1002 – sekizli %75 – 803 – camadan %70 – 75 4 – çift balıkçı %65 – 705 – perlon bant %60 – 70 6 – tek balıkçı %60 – 657 – tam kazık %60 – 658 – kördüğüm %60 - 65
 
 
 ana emniyet noktaları açı değerleri
 
 ana emniyet noktaları kurulurken; noktanın çekeri sikkelere bağlı olduğu kadar ana emniyeti meydana getiren açılarada bağlıdır. Ana emniyet noktaları oluşturuluyor iken iki değişik açı sistemi uygulanmaktadır.
 
 1 . Üçgen tip
 2 . V tipana emniyet noktaları oluşturulacağı zaman açıların genişliğinin 120 derecenin altında olmasına özellikle özen gösterilmelidir. Açısal değerler ve yük faktörleri
 
 
 yaz dağcılığı - 2
 
 kaya tırmanışı :30 derece ve üzerindeki kayalık alanlarda 3 nokta prensibine bağlı kalarak ( tırmanmanın özelliğine göre değişebilir ) basamak ve tutamakları kullanarak teknik malzemeli veya malzemesiz kaya üzerinde yükselinmeye kaya tırmanışı denir.
 
 Kaya tırmanışı yöntemleri : kaya yüzeyindeki basamak ve tutamakların durumlarına,eğimine ve şekline bağlı olarak tırmanmada 3 yöntem kullanılmaktadır.
 
 1 . Dik yükleniş
 2 . Yapışma.
 3 . Karşıt baskı.
 
 Tırmanış tekniği kuralları
 
 tırmanış tekniği ; tırmanış yöntemleri ve bu kuralların uygulanmasıyla ortaya çıkmıştır. Tırmanış anında; tırmanışa bağlı olarak bütün teknikler veya bir kısmı uygulanabilir.bu teknikler.
 
 1 . Üç nokta prensibi
 2 . Denge
 3 . Basamak tutamakların kontrolü
 4 . Tırmanma ritmi
 5 . Tırmanma pozisyonları
 6 . Kayaya vücut teması
 
 
 kaya tırmanış teknikleri
 
 kayada balanslanma teknik malzemeyle emniyete aldırmasının kendini veya grubunu emniyete alması iki şekilde gerçekleşmektedir.
 
 1. Dinamik emniyet ( ip üzerinde emniyet )tırmanıcının kendisi veya ekibini direk olarak ana ( pürsik,grigri,stop decender,sekizli,karabina vs. ) ip üzerine teknik malzeme kullanarak sabitlemesidir.
 
 2. Statik emniyet ( sabit malzemeyle emniyet ) tırmanıcının kendisini veya ekibini direk olarak sabit malzemeye ( baba,kum saati,sikke,stoper vs. ) teknik malzeme kullanarak sabitlemesidir. Dağcılıkta iniş çeşitleri dağcılıkta iki türlü iniş şekli vardır.
 
 1 – serbest iniş : teknik malzeme kullanmadan basamak ve tutamakları kullanarak yapılan iniştir.
 
 2 – teknik malzemeyle iniş : teknik malzeme kullanılarak yapılan iniştir. 4 çeşittir.
 
 A : emniyetin lider tarafından saülandığı iniş şekli ; iniş yapanın direk ana ipe bağlandığı iniş şeklidir. 50 metre iniş yapılabilir.
 
 B : ana ipin ana istasyona bağlandıktan sonra iniş yapılan tarafından iniş malzemeleri kullanılarak yapılan iniştir. 50 metre iniş yapılabilir.
 
 C : ana ipin bir ucu direk iniş yapana bağlandıktan sonra ana eniyet noktasındaki karabinadan geçtikten sonra iniş yapan tarafından iniş malzemeleri kullanıcılara yapılan iniştir. 25 metre iniş yapılabilir.
 
 D : dülfer inişi ; ana emniyet noktası hariç iniş süresince teknik malzeme olarak sadece ip kullanılarak yapılan iniş şeklidir. Üç çeşittir.
 1 – ipin sadece kollara dolanarak yapılan iniş şeklidir.
 2 – ipin kol ve vücuda sarılarak yapılan iniş şeklidir.
 3 – ipin kol ve bacak arasından geçirilerek yapılan iniş şeklidir.
 
 Pursik düğümü ile tırmanış tekniği
 
 pursik tırmanışı : lider tarafından döşenmiş veya sabit hatlarda ; tırmanıcının fazla efor sarfetmeden pürsik veya jumar yardımıyla tek ayak veya çift ayak tekniğiyle yükselmesidir .pürsik düğümünün özelliği pursik ipi kullanılan ana ipin 3 / 2 kalınlığında olmasıtercih edilmelidir . Anılan uygunlukta ip mevcut değilse aynı kalınlıktaki ipten marchard ( fransız )düğümüyle emniyetli şekilde tırmanış yapılabilir .
 
 Pürsik ipinin ayarlanması: iki adet uygun uzunlukta pürsik ipi yapılır .birisi göğüs için diğeri ayak içindir .ana ipe bağlanan pursik ipi göğüse karabinayla takılır.diğer pürsik ipi ana ipe bağlanır ayak basılıp yükselinir ve el ile göğüs pürsiği yukarı sürülür .göğüs pürsiğine asılarak kilitlenir ayak pürsiği boşa çıkarılır . Ayak pürsik ipi yukarı çekilir ve ayak ileüzerine basılarak yükselinir .
 
 İp kullanım cetveli :ipin imal edilişinden başlamak üzere servisten çıkana kadar ip ile ilgili tümbilgilerin kaydedildiği fabrika tarafından gönderilen bir kitapçıktır. İki bölümden oluşmaktadır.
 
 1 – imalatçı firma bölümü : ip ile ilgili teknik bilgilerin işlendiği bölümdür. (ipin imal tarihi, cinsi, ağırlığı, uzunluğu vs.)
 
 2 – kullanıcı bilgileri : ipi kullananlar tarafından her etkinlikten sonra doldurulan bolumdur. (tırmanılan metre, inilen metre, şok, donma, yıkama vs.)
 
 İpin yıpranması : ipin kullanım süresini etkileyen faktörler ;
 
 1 – ip ile tırmanılan metre x 0.33 =
 2 – ip ile inilen metre x 1.66 =örnek : etkinlik süresince 400 mt. Tırmanma ve 300 mt. İniş yapılmış olsun ipin yıpranması kaç mt. Olur?çözüm : 400x0.33=132 300x1.66=498 mt.132+498=630 mt. Yıpranmış olur.
 
 
 Düşme faktörü ve şok : etkinlik boyunca tırmanış ve inişlerde dikkatsizlik sonucu düşmeler meydana gelmektedir. Bu düşüşlerde düşme faktörü ve şok dağcının vücuduna bindireceği olumsuz yüklerdir. Şoku hesaplamak ve limit dışı faktörlerde gerekli tıbbi tedbirleri almak sağlık açısından faydalı olacaktır.düşme faktörü : düşülen mesafe / tırmanılan ip boyu =şok : dağcının kilosu x düşülen mesafe =örn : balkonda olan bir dağcı tırmanıyor ve ilk ara emniyet noktasını 0.2 mt. Atıyor. Sonra tırmanmaya devam ediyor 5 mt. Tırmandıktan sonra düşüyor. Düşme faktörü ve şok nedir ?çözüm : düşülen mesafe : 10 mt. Tırmanılan ip boyu = 5.2 mt.düşme faktörü : 10 / 5.2 = 1.9 şok : 75 (dağcının kilou) x 10 = 750örn : tırmanmaya başlayan dağcı 1. Ara em. Nok. 2 mt.2. “ “ “ 5 “3. “ “ “ 6 “4. “ “ “ 7 “ attıktan sonra 2 mt. Daha tırmanıyor ve düşüyor. Düşme faktörü ve şok kaçtır ?çözüm : düşülen mesafe 4 mt. Tırmanılan ip boyu : 22 mt. 4 / 22 = 0.18 dir.şok : 4 x 75 = 300 kgkilo newton = kg x 100 düşmelerde; fizik kuralı bizin arkadaşımız değildir. Düşenin aleyhine işler. İp son karabinadan döndükten sonra düşenin vücuduna binen (g) yük %66 dır. Diğer yanda ara emniyet noktalarına sürtünerek enerjisini kaybeden ipe %34 yük biner.ipin şok gücünün emilmesilider tırmanışı yapılırken ipin dik veya dik’ e yakın bir şekilde olmasına dikkat edilmelidir. Bunun nedeni düşme durumunda; şokun emilmesi ipin başlangıcından düşen dağcıya kadar ipe yayılmasını sağlamaktır.
 
 Ara emniyet noktaları: lider tırmanışı yaparken iki ana emniyet noktası arasında tırmanış rotası üzerine değişik cins ve değişik uzaklıkta emniyet malzemeleri kullanılır. Bu malzemeler ara emniyet noktası olarak adlandırılır.ara emniyet noktalarının görevleri
 
 1. Koruyuculuk : düşme mesafesini kısaltarak düşen lideri koruyabilir.
 
 2. Dinlendirme : lider ara emniyet noktasına girdikten sonra dinlenebilir.
 
 3. Yardım : hamleyi tamamlayabilmek için ara emniyet noktasına ağırlığını vererek kendini yukarı çekebilir.
 
 4. Dolaylı yardım : lider kolunun uzanabildiği bir noktaya ara emniyet malzemesi sabitledikten sonra tırmanma ipini bu noktaya takarak artçı tarafından bu noktaya çekilebilir.
 
 5. İniş noktası : tırmanmayı bırakan lider ara emniyet noktasını kullanarak rahatlıkla aşağıya inebilir.
 
 6. Tırmanma hattı : herhangi bir nedenle aşağıya inen lider aynı hattı kullanarak rahatlıkla yukarı çıkabilir.
 
 7. İpin emniyeti : tırmanma ipini kesebilecek keskin kaya, buz çıkıntılarından uzak tutabilir veya çatlakta sıkışmasını önleyebilir.
 
 8. İpin düzgünlüğü : tırmanma ipinin düzgün bir hat üzerinde kurulmasını sağlayabilir.
 
 9. İpi çıkıntılardan uzak tutmak : negatif bölgelerden ipi uzaklaştırabilir.
 
 Ara emniyet noktaları ve emniyet kuralları
 
 1. İlk iki ara emniyet noktası ana emniyet noktasına yakın olmalı.
 
 2. Düşme riskinin arttığı yerlerde ara emniyet noktaları birbirilerineyakın olmalı.
 
 3. Zor hamlelerin bulunduğu bölgenin altına ve üstüne atılmalı.
 
 4. İmkanlar elverdiğince hat düzgün kurulmalı.bunun için değişik uzunluklarda perlon bant veya expres bulundurulmalı.
 
 Ara emniyet noktalarının test edilmesi
 
 1. Sikke,stoper,frıend,thrıcam,hexantrıc hexsigonal vs. Kayaya sıkıştırıldıktan sonra yavaşca yük bindirilip nesnelerin çatlağa iyice oturması sağlanmalıdır.
 
 2. Tırmanıcı ana emniyet ipini karabinaya taktıktan sonra tırmanmaya devam eder. Exspres hizasını geçtikten sonra ana ipinsürtünmesinden ,gerdirmesinden dolayı emniyet malzemesi ve ekspresin yerinden çıkmadığı kontrol edilmelidir.
 
 3. Ara emniyetin takılacağı noktalara ; ara emniyet takmadan önce kayaların elle kontrolu mutlaka yapılmalıdır4. .( taş düşmesideönlenmiş olur )
 
 4. Derin ve keskin çatlaklı bölgelerden geçiliyor iken ana ipin anılan nesneler tarafından kesilmediği ve çatlağa sıkışmadığı kontrol edilmelidir.
 
 Ara emniyet noktalarının standartı lider tırmanış koordinasyonu tırmanılacak rota araştırılıp ( kaç kişinin tırmanacağı,lider, zorluk derecesi,rotanın uzunluğu,kullanılacak malzemeler, tahmini tırmanma süresi,tırmanılacak rota,meydana gelebilecek aksilikler vs.)Tırmanmaya karar verildikten sonra;
 
 1 . Parkuru en iyi bilen ve en iyi tırmanan lider olur.
 2 . Lidere yakın bilgisi ve tırmanma yeteneği olan lider yardımcısı olur.
 3 . Arada kalanlar durumlara göre değerlendirilir.
 
 Lider tırmanış tekniği
 
 1 . L (lider ) tırmanırken y ( yardımcı ) emniyeti alır.
 
 2 . L tırmanmayı ( ip boyu ) tamamlayıp üst ana emniyet noktasını kurduktan sonra;
 
 3 . Ara tırmanıcılar varise ;tırmanır ve emniyete girdikten sonra;
 
 4 . L tarafından alt noktada bulunan malzeme çantası yukarı çekilir.
 
 5 . Y ( ister ise jumar veya pürsik kullanarak ) tırmanarak ara emniyet noktalarındaki malzemeleri toplayarak l tarafından emniyeti alınarak yukarıya çekilir.
 
 6 . Y ana emniyet noktasına vardıktan sonra ; * durumu iyi ise lider olarak tırmanmaya devam eder. * bir önceki lider yardımcı durumuna geçer. * tırmanıcı gurubun içindekilerin performansı birbirilerine yakın ise herkes aynı rotada diğer parkurlarda lider tırmanışı yapabilir.
 
 
 Teknik malzemelerin üzerimizdeki düzeni
 
 teknik malzemelerin tırmanıcılar tarafından üzerlerine yerleştirilmesinin kesin kuralı yoktur. Her tırmanıcı kullanacağı teknik malzemeyi nasıl kolayına geliyor ve daha pratik nasıl kullanma alışkanlığı ön plana çıkmaktadır.teknik malzemelerin taşınması1. Teknik malzemelerin tırmanıcı tarafından taşınmasının 2 yolu vardır.
 
 ( a ) emniyet kemeri askıları
 ( b ) omuza çapraz takılan perlonlar.
 Not : emniyet kemeri malzeme askılarının çekerleri 10 kg. Civarındadır.
 
 2. Kullanım sırasına göre malzemeler önden arkaya doğru olmalıdır.
 
 3. Her iki el tırmanış süresince kullanılacağından malzemeleri türlerine göre ikiye ayırıp sağ ve sol tarafa asılmalıdır.
 
 4. En son kullanılacak malzemeler en arkaya asılmalıdır.
 
 5. Malzemeler asılırken denge unsuru hesaplanmalıdır. Merdivenler sarılıp en arkaya asılmalıdır.
 
 İpten ipe geçiş tekniği:askıda kalan veya ipi kazaya uğrayan dağcıyı kurtarmada en etkili yoldur. Tırmanırken veya iniş yaparken ipten ipe geçişte aşağıdaki geçiş tekniği kullanılır.
 
 1. Bulunduğunuz ipe kendinizi jumar veya pürsik ile sabitleyin. Bağlantılarınızı çıkartın.
 
 2. Geçmek istediğiniz ipe üzengi atarak hafifçe yükselin ve diğer pürsiğinizi geçmek istediğiniz ipe bağlayın pürsiği kilitleyin.
 
 3. Ayrılmak istediğiniz ipten tüm bağlantıları sökün.
 
 4. Bağlandığınız ipe iniş veya tırmanma malzemelerini bağlayın. Yeniden üzengi düğümü uygulayarak yükselip pürsiğinizi gevşeterek iniş veya çıkışınıza devam edin.
 
 Sırtta yaralı indirme kazazedenin yarası hafif fakat hareket etmesini engelliyorsa sırtta yaralı indirme tekniği uygulanır. Üç çeşit indirme tekniği vardır.
 
 1. Kazazede kurtarıcının sırtına ana iple bağlandıktan sonra diğer bir dağcı tarafından yarım kazıkla aşağıya indirilir.
 
 2. Kazazede kurtarıcının sırtına ve ipe bağlandıktan sonra ana emniyet noktasından geçirilerek ip kurtarıcı tarafından yarım kazıkla kendisi tarafından kontrol edilerek ve pürsik sürülerek indirilir.
 
 3. 60 cm. Uzunluğunda iki kat perlon (20 – 40 cm. Uzunluğunda) karabinaya bağlanır. Kısa perlon yaralıya uzun perlon kurtarıcıya bağlandıktan sonra sekizli veya yarım kazık ile ana ipe girilir ve iniş yapılır.
 
 Kaya derecelendirme sistemi almanya ve ingilterede ;1900 ’ lü yılların başından başlayarak derecelendirme çalışmaları yapılmaktadır . 1920 ’ li yıllarda wıllo welzenbach roman rakamlarını ve ingiliz önad sistemlerini kullanarak bugünkü uıaa değerlendirme sistemlerinin ana temelini oluşturmuştur . Dünyada pek çok ülke kendi derecelendirme sistemlerini yapmışlardır .
 
 Not : kaya üzerindeki en yüksek derece bir tane olsa bile en yüksek derece üzerinden derecelindirilir .bunlar :
 
 1 . Yosemıte decımal system ( yds )
 
 2 . Natıonal clımbıng classıfıcatıon system ( nccs )
 3 . Internatıonal french adjectıval system ( ıfas )
 
 4 . Uıaa derecelendirme yapılırken :
 1 . Kayanın yapısı .
 2 . Kayanın sağlamlığı .
 3 . Derecesi .
 4 . Basamak ve tutamakların özelliği .
 A . Basamak tutamak sayısı .
 B . Basamak tutamakların büyüklüğü .
 C . Basamak ve tutamakların arasındaki genişlik .
 D . Neğatif ( iç bükey ) özelliği vs.
 
 
 İleri kaya tırmanış teknikleri
 
 ileri kaya tırmanışlarında ; tırmanış duvarının özelliğine göre değişik tırmanma teknikleri uygulanmaktadır.bunlar :
 
 1. Tek ip tırmanış tekniği .
 2. İkiz ( çift ) ip tırmanış tekniği .
 3. İkili ( iki ) ip tırmanış tekniği .
 4. Solo tırmanış tekniği .
 
 Tek ip tırmanış tekniği10-10.5-11 mm.kalınlığında tam ipin tırmanış süresince kullanılmasına tek ip denilmektedir . Alt ana emniyet noktasından başlamak üzere ara emniyet noktalarını kullanarak üst ana emniyet noktasına varana kadar tek ip kullanılmaktadır.tek ipin avantajları
 
 1. İkili ipe nazaran daha hafiftir.
 2. İkili ipe nazaran ip sürmek daha kolaydır.
 3. Ayrı renk ip kullanma özelliği yoktur.
 
 Tek ipin dezavantajları
 1. İkili ipe nazaran daha emniyetsizdir.
 2. İnişlerde 25 mt.lik iniş yapılabilir.
 
 İkiz (çift) ip tekniği ikiz ( çift ) ip ile tırmanma tekniği 8 veya 8 1 / 2 mm . Lik iki farklı renkteki ipin lider tarafından alt ana emniyet noktasından başlayarak aynı ara emniyet noktalarından geçirilerek üst ana emniyet noktasında bitirilmesine ikiz ( çift ) ip tekniği denir . Liderin ipe girişialt ana emniyet noktası kurulup emniyeti alındıktan sonra :
 
 1 . Lider emniyet kemerine ipleri ayrı ayrı bağlar .
 2 . Liderin ipi ana emniyet noktasında; (a) karabina ile yarım kazık düğümü , (b) sekizli , (c) revırso veya atc ye ;artcı tarafından bağlanır .
 3 . Lider : ipi ara emniyet noktalarındaki karabinaya beraber takmalıdır .
 4 . İpin dolaşmamasına özellikle dikkat edilmelidir.
 5 . Lider tarafından üst ana emniyet noktası kurulup emniyet alındıktan sonra sonra ip : üst ana emniyet noktasındaki karabinaya ayrı ayrı bağlanır
 
 ikiz (çift ) ipin avantajları
 1 . Özellikle tehlikeli ve keskin uçların ( kaya – buz ) bulunduğu alanlarda tırmanış yapılıyor iken tek ipten çok daha emniyetlidir .
 
 2 . Tırmanma yapıldıktan sonra : ( a ) iki ipin ucu bir birine bağlanarak 50 mt . Lik iniş yapılabilir . ( b ) artcı ipin birisini tırmanmak için kullanırken lider tarafından diğer ip ile yedek malzemeler yukarı çekilebilir . (c) ikiz ( çift ) ip ince olduğundan daha az yer kaplar ve iki adet ana ipten daha hafiftir .
 
 İkiz (çift ) ipin dezavantajları
 1 . İki ip tek ipten daha ağırdır .
 2 . Özel çalışma gerektirir .
 3 . Ana ve ara emniyet noktalarında ip sürmek daha zordur .
 4 . Aynı karabinaya iki ipi aynı anda takmak zordur .
 5 . Liderin ve artcının ana emniyet noktalarında hazırlanması , ipten çıkması ve ana iplere girmesi daha uzun zaman alır .
 6 . Ana emniyet noktalarında ( alt – üst ) iki ipin bağlanabilmesi için hms karabinalara ihtiyaç vardır .
 7 . Ayrı renkte iki ipe ihtiyaç vardır . İkili ipte ana ve ara emniyet noktaları ikili ( iki ) ipin doğru ve hatalı uygulanışı uzun duvar tırmanış teknikleri lider istasyonu kurar-yardımcı malzemeyi alır-artcı ara emniyet noktalarını sökerek tırmanır.