Ordu Dağcılık İhtisas Kulübü - (ODAK)

Ana SayfaEtkinlik TakvimiDoğa YürüyüşüDağ TırmanışıDiğer EtkinliklerEğitim NotlarıHaber - DuyuruEtkinlik VideoİletişimHakkımızda


ORDU DAĞCILIK İHTİSAS KULÜBÜ

EĞİTİM NOTLARI

Kış dağcılığı

kış etkinliği : ( tırmanma – eğitim ) 21 aralık – 21 mart tarihleri arasında yapılan etkinliklere kış etkinliği denir . İki grupta toplanmaktadır.

1 . Tırmanma.
2 . Eğitim.

1 . Tırmanma : 21 aralık - 21 mart tarihleri arasında yapılan 3000 mt. Ve üzerindeki rakımlı dağlara tırmanmaya denir.

2 . Eğitim : 21 aralık - 21 mart tarihleri arasında yapılan ve içeriğinde kış eğitimlerini barındıran ve uygulayan eğitimlere denir.


Kış dağcılığında kamp yeri seçimi


1 . İmkan var ise yola yakın olmalıdır .
2 . Araziye hakim olmalıdır .
3 . Çalışma alanına yakın olmalıdır .
4 . Taş düşmelerine karşı kayanın direk altında olmamalıdır .
5 . Çığ riski taşıyan yerlerde olmamalıdır .
( a ) iç bükey alanlar .
( b ) çığ akış parkurları .
( c ) direk kaya altları .
( d ) korniş altları ( kar balkonu )
( d ) etkili rüzgara karşı . ( imkan var ise )
( e ) dere içlerinde olmamalıdır .



Kar çeşitleri ve özellikleri


kış etkinliklerinin çoğu karda ve buzda yapılmaktadır . Karda emniyetle çalışabilmek karın özelliklerini ( sertlik derecesi – ıslaklığı ) bilmekle mümkündür .


Karın sertlik derecesi


karın sertlik derecesi : el , parmak , yumruk veya sert objelerle ( kalem , bıçak vs.) Kontrol edilir .
1 . Çok yumuşak el temasıyla çöker .
2 . Yumuşak eldivenli parmak temasıyla çöker .
3 . Orta sert tek parmak temasıyla çöker .
4 . Sert kalemin zorlamasıyla çöker .
5 . Çok sert bıçağın ağzı zorla girer
6 . Buz


karın ıslaklığının test edilmesi


karın ıslaklığı ; kar ile kar topunun yapılmasıyla test edilir .
Bu test ; çığ düşmesi durumunda hangi kategoriye gireceğini
belirlemede kullanılır .
1 . Sert kar topu meydana gelmez .
2 . Nemli kar topu meydana gelir su gözükmez .
3 . Islak su görülür damlama olmaz .
4 . Çok ıslak karı sıkınca damlalar düşer .
5 . Sulu kar su gibi akar .


Kış dağcılığında karın özellikleri


karın değişimi ( metamorphısm ) : karın değişimi yağdığı andan başlayarak kristal haline gelene kadar devam eder . Karın değişimi

1 . Havanın ısısına .
2 . Rakıma .
3 . Nem durumuna .
4 . Arazinin yönüne ( doğu –batı – kuzey –güney ).
5. Meteorolojik şartlara ( rüzgar – yağmur vs. ) bağlı olarak değişim gösterir . Sıfır ( 0 ) derecede değişim normal artı ( + ) derecelerde hızlanır eksi ( --- ) derecelerde yavaşlar .
Karın yapısı bozuldukça ; toz kar çığı tehlikesi düşer blok çığ tehlikesi artar ( ilk bir hafta ) . Yürümek kolaylaşır . Karın içindeki su oranı artar . Kar sıkılaşır . Tipi yapma oranı azalır .

 

Karın yüzey formları

karın yapısı mevsim durumlarına göre değişimlere uğramaktadır bunlar :

1 . Toz kar :yeni yağan karın değişime uğramamış halidir .
2 . Tahıl kar:karın güneşte yavaş yavaş eriyerek topaklaşmasıdır .
3 . Çürük kar : genellikle ilk baharda erimeye yüz tutmuş su miktarı fazla olan kardır
4 . Çözülmüş kar kabuğu : kar erimeye yüz tutuktan sonra yeniden donarak üstü don altı çözülmüş kardır .
5 . Rüzgar kabuğu : rüzgarın esmesinden sonra karın üst katmanının donmasıdır .
6 . Cam buz : kayaların üzerinde oluşan ince kaygan buzdur .
7 . Güneş fincanı : arazinin üzerindeki kar rüzgar esmesiyle donar. Donduktan sonra erimeye başlayarak değişik şekiller almasıdır .


Ruzgarın arazide meydana getirdiği değişik kar şekilleri .



Kış dağcılığında kamp ve teknik malzemeler

kış dağcılığında kullanılan malzemeler iki kısma ayrılmaktadır.
( a ) kamp malzemeleri .
( b ) teknik malzemeler .


Kamp malzemeleri


kamp kurulduktan sonra kampın bitimine kadar genellikle kamptan alınmayan ( bazı malzemeler alınmaktadır ) malzemelerdir.

1 . 4 veya 5 mevsimlik çadır .
2 . En az –15 derecelik comfort ( konfor ) uyku tulumu .
3 . İzole mat altlığı .
4 . Mat .
5 . Kafa feneri ( lamba ) ve pil .
6 . Mumluk ve mum .
7 . Termos
8 . Yemek pişirme takımı .
9 . Ocak ve yedek benzin


ortak malzemeler


bazı malzemeler hem kamp hemde teknik malzeme olarak kullanılmaktadır.

1 . Kürek
2 . Baton 3 . Bıçak
4 . Termos 5 . Fırça .
6 . Harita ,pusula , gps , altimetre , barometre , rüzgar ölçer ( wınd speedometer )
7 . Krampon vs.


Çadır kurma ve çevre düzeni


kış dağcılığında çadır kurma iki şekilde yapılmaktadır .

1 . Uygun havalarda .
2 . Fırtınalı ve yağışlı havalarda .

Çadır / çadırlar için uygun yer , dağ ve vadi rüzgar akış yönü tespit edildikten sonra ( bir kaç çadırın bir arada kurulmasında fayda vardır . Kar duvarı yaparken ortak çalışma kolaylık sağlayacaktır )
karın üzerindeki toz kar temizlenene ve basılana kadar bölge kürekle temizlenir . Çadır kurulacak alanın içindeki kar alınır . Bu kar hiçbir zaman yere zeminine ( toprağa ) kadar alınmamalıdır .
( çünkü kar ; toprak zeminle çadır arasında izolasyon sağlamaktadır )
çadır altlığı yere serilip çadır üzerine yayıldıktan sonra ağır çantalar çadırın içine konur . Bu hareket çadırın rüzgara kapılıp uçmasını önler . Çadırın sabitleme çivileri ; önce rüzgarn geliş yönüne daha sonra rüzgaraltı tarafına uygulanır . Kışın toprak sert olacağından veya toprağa ulaşılamayacağından sabitleme çivileri bazen işe yaramayabilir . Bu durumlarda içine kar doldurulmuş naylon poşetler kara gömülüp çadır bu poşetlere bağlanabilir .
Başka bir yöntem ise ; çadır sabitleme çivileri kara saplandıktan sonra üzerlerine su döküp donmaları sağlanır .

Not : bu durumda çadır çivilerini kardan çıkarmak zor olduğundan
dikkatli olunmalıdır.

Çevre düzeni ; kışın çadır kurulduktan sonra fırtınalı havalarda çadırın fırtınadan korunabilmesi için çadırların etrafına kar duvarı yapılmaktadır .



Kar duvarının yapılması


kar kesilecek bölge kazma ile çizilir . Kürekle kesildikten sonra parçalar halinde alınarak çadırın en az 50 cm. Uzağından başlayarak çadırın boyunu gecene kadar duvar örülür . Duvar örülürken bağlantı noktalarının bir birilerinin üzerine gelmemesine dikkat edilmelidir.




Çadırın iç düzeni ve malzemelerin yerleştirilmesi


1 . Malzemeleri yerleştirirken ;

( a ) çadır içi .
( b ) bağaj olmak üzere iki kısma ayrılmaktadır.


( a ) çadır içi :

1 . Acil malzemeler her ortamda kolaylıkla ulaşılacak yerde muhafaza edilmelidir.

2 . Her malzemenin belirli bir yeri olmalıdır . İstenilen malzeme istenildiği anda kolayca bulunmalıdır.

3 . Kıyafetler çadırın belirli bir bölgesinde toplanmalı , istenildiğinde yastık olarak kullanılabilinir .

4 . Malzeme ve teçhizat çadırın iç ve dış tentesini birbirine yapıştırmamalıdır.


( b ) çadır bağajı / bağajları :

kış dağcılığında / eğitimlerinde karlı ortamda çalışılacağından ve bütün eşyalar çadırın içinde bulundurulamayacağından bir kısım eşya dışarıda veya bağaj / bağajlarda kalacaktır . Malzemelerin karla ıslanmasını ve donmasını önlemek için teknik malzemeler hariç diğer bütün eşyalar büyük boy naylon torbalara doldurularak ağızları sıkıca bağlanmalıdır. Sırt çantası , ayakabılar , yiyecekler , su yapmak için toplanan içinde kar biriktirilen torba .fırça vs .


Kar küreği ve özellikleri

1 . Çığ küreği : çığa yakalanmış ve kar altında kalmış insanları karın altından çıkarmak için kürek olarak kullanılır . 2 . Kar plakası veya deadman : sert karda kar t şeklinde kazıldıktan sonra küreğin orta kısmında bulunan iki adet delikten 6 veya 7 mm kalınlığında yardımcı ip geçirilir .kürek kazılan bölgeye 90 –110 derece arasında yerleştirilir . Emniyet olarak kullanılır .3 . Kayan blok incelenmesi : kar atmanlarının ve katman ısılarının alınabilmesi için karın kazılmasında kullanılır .4 . Kar bloğu kesiti : çığ kontrolu yapmak için karı kesmede kullanılır .5 . Çapa veya kazma : tırmanmada emniyet olarak kullanılır .


Kazmalar

dağcının ;

1 . Tırmanışta ,
2 . İnişte ,
3 . Yan geşişte ,
4 . Ana emniyet noktası kurmada ,
5 . Düşmelerde

kendini veya ekibini emniyete aldığı sertleştirilmiş alüminyumdan
yapılmış bir malzemedir.

Kullanım durumuna göre iki gruba ayrılmaktadır .

1 . Klasik kazma .
2 . Teknik kazma.


Kazmanın kullanıcıya göre boy oranı


kazmalar ;

yapılışlarına göre 53 ,60 , 67 , 75 ,80 ve 85 cm uzunluğundadırlar .
( özel yapım kazmalar hariç ) kazma uzunluğu kullanım bakımından önemli bir faktördür .
Ayakta duran bir dağcı kazmayı eli ile tuttuğunda kazmanın ucu yere değmelidir . Fazla uzun ve kısa kazma kullanıcıyı rahatsız edeceğinden kazma seçimi yapılırken kullancının ve kazmanın boyu dikkate alınmalıdır. Kazma kullanılırken dik iniş veya çıkışlarda her iki elde olabilir . Yan geçişte sırt tarafında olmalıdır.


Kazma çeşitleri


kazma kullanım yerleri

düşmelerde kazma ile emniyet alma

kazma ile emniyet alma


kışın ; yürüyüş ,eğitim ve tırmanışlarda ekibin emniyetli olarak planlanan noktalara varabilmesi için zor ve tehelikeli bölgelerden geçilmesi gerekli ise kışın kullanılan teknik malzemelerden ana ve ara emniyet noktaları kurulur . Anılan teknik malzemelerden biriside kazmadır . Karın durumuna göre 1 , 2 veya 3 kazma kullanarak ana emniyet noktası kurulduğu gibi ; kar vidası ,deadman , kar küreği , t kar çubuğu , abalakov ( sadece buzulda ) kullanılarak değişik malzemelerden ana ve ara emniyet noktaları kurulabilir.


Kar çubuğu ile emniyet alma

kar çubuğu ; değişik uzunluklarda t şeklinde üzerinde karabinanın takılabilmesi için delikler bulunan sertleştirilmiş alüminyumdan yapılmış bir çubuktur. Sert veya donmuş kara eğime göre 90 ile 115 derece arasında çakılır . Ana veya ara emniyet iki veya daha fazla noktadan kurulacağı zaman ana emniyet noktalarının yatay olarak aynı hizada olmamalarına dikkat edilmelidir.

Kar plakası ( deadman )


kar plakası ; 23 x 16 cm ebatında sertleştirilmiş alüminyumdan yapılmış üzerinde 1 metre uzunluğunda çelik tel bulunan bir plakadır.
Sağ ve sol kenarları 20 derece arkaya bükülmüştür. Ağırlık bindikçe üzerindeki deliklerin içine kar girerek emniyeti sağlamlaştırır.


Buz vidaları


buz vidası ; sert karda ve buzda emniyet alınan malzemelerden biriside buz vidasıdır. Buz vidası iki ayrı malzemeden yapılmıştır . Demir ve titanyum .

1 . Sert kar vidası ;
2 . Buz vidası ;


1 . Sert kar vidaları ; sertleştirilmiş alüminyumdan veya direk demirden yapılmış malzemedir . Değişik boylarda olup içi doludur .
Karın yapısına bağlı olarak vira çapları büyük ve aralıkları geniştir baş kısmında karabinanın takılması için delik vardır.

2 . Buz vidası ; titanyumdan yapılmış içi boş üzerinde viraları bulunan bir malzemedir . Sert buza girdiği zaman içindeki boşluktan buz parçalarını dışarı atarak buzun çatlamasını önler .
Vira çapı küçük ve birbirine yakın olması buz için olduğunu gösterir.


Buz / kar vidalarının kullanması


buz / kar vidaları ; kullanma kuralına uyulmalıdır .

Buz vidası ; buzda , kar vidası ; karda kullanılmalıdır . Buza / kara giriş
açılarına dikkat edilmelidir .

Buz / kar vidaları ;arazinin yapısına bağlı olarak 90 – 120 derece arası buz / kara saplanmalıdır .

Vidaları takmadan önce kazma veya çekiçle yer açılmalı vidanın arkasına hafifce vurup buz / kara girdikten sonra kazma / çekicin gagasını uç kısmına takarak saat istikamet yönüne çevrilir.


Buz vidaları ile ana emniyet noktası kurmak

buzulda : ana emniyet noktalarını kurmada en emin ve en kolay yol buz vidalarını kullanmaktır .buz vidalarını kullanırken ;1 . Buzulun yapısı .2 . Eğimi değerlendirilmelidir .buz vidalarıyla ana emniyet noktası en az iki noktadan alınmalıdır . Buz vidaları imkan varise aynı doğrultuda olmamalıdır . Aynı doğrultuda olması buzun patlamasına veya zayıflamasına neden olabilir . Buz vidaları buza sokulurken iki buz vidası arasındaki açı hiçbir zaman 120 derecenin üzerinde olmamalıdır .ana emniyet noktasını birleştiren perlon / ipemutlaka lup atılmalıdır . Karabinaların kilit kısımları buza dönük olmamalıdır .ana emniyet noktası açıları ve yük binmeleriaçı binen yük
45 derece % 100
60 derece % 116
90 derece % 142
120 derece % 200



buz / kar vidalarının kullanılışı

kramponlar


kramponlar : dağcı tarafından sert karda ve buzda emniyetli şekilde yürümek ve tırmanmak için çelik , aliminyum veya nikel’den yapılmıştır.

Not ; ayakkabıların ölçülerine göre ayarlanabilmektedir

1 . Bağlamalı krampon ;
alpınızm türü treakınglerede kullanılan bir krampondur . Sert tabanlı ayakkabılarda ( vibram ) kullanılabildiği gibi normal tabanlı ayakkabılarda da kullanılabilir . Ayakkabıya sabitlenmesi üzerindeki
perlon bantlarla sağlanmaktadır . Tabanında 8 –10 - 11 –12 adet arasında değişen sivri uçlu krampon vardır .

2 . Yarı otomatik krampon ;
sert veya donmuş karlı yüksek rakım tırmanışlarında kullanılan
topuk kısmı otomatik burun kısmı bağlamalı olarak yapılmıştır .
Sert tabanlı ayakkabılarla kullanılması zorunludur .
Tabanında 10 –– 12 adet arasında değişen sivri uçlu kranpon vardır .

3 . Tam otomatık krampon ;
buz veya şelale tırmanışlarında kullanılan topuk ve burun kısmı
otomatik olarak olarak yapılmıştır . Ön kısmındaki çelik telle
bağlamayı birleştiren çelik bir şerit emniyeti artırmıştır .
Tabanında 10 – 11 adet arasında değişen sivri uçlu kranpon vardır.


Kullanım amaçlarına göre kramponlar iki çeşittir .
1 . Sabit gövde . ( rıcıd )
2 . Hareketli gövde . ( dınamıc )



krampon çeşitleri


kar babası ve abalakov


kar / buz babası; yumuşak ve sert karda yapılan emniyetli iniş noktalarında biriside kar / buz babasıdır .

Kar / buz babasının şekli ; at nalı , insan yüzü , balon veya düşen su damlasının şekline benzer .


Kar- buz babası yapılması


* yukarıdaki şekillere benzeyen 1 - 3 metre çapında bir alan çizilir .

* çizilen bu alan etrafı çizgi boyunca 15 - 30 cm. Derinliğinde kazılır .

* ipin çekme yönünün tersi ( üst kenar ) ve karşı kenarlarına ipin karı kesmesini önlemek için imkan varise eski çorap , naylon poşet , kazma konulur ve ana ip veya perlon bu koruyucu malzemelerin dış kısmından geçmek şartıyla alt noktada birleştirilir ve ana emniyet noktası oluşturulup iniş yapılır .


Buzulda abalakov emniyeti

abalakov : buzulda emerjensi ara emniyet noktası veya çok az malzeme bırakılarak iniş yapılan sistemlerden biriside abalakov emniyet sistemidir . Abalakov emniyet sistemin hazırlanması1 . Buzulda uygun emniyet noktasını belirlenir.2 . Buz vidasıyla 45 – 75 derece arasında açı yapacak şekilde ( taşınacak ağırlık önemine göre ) bir birilerini karşılayacak şekilde iki adet delik açılır .3 . 8 mm veya üst kalınlıkta ( en az 50 cm .uzunluğunda ) ipin ucunu açılan delikten içeri sokulur ve ince bir tel yardımıyla diğerdelikten ipin ucunu dışarı çekilip tam balıkçı düğümüyle bağlanır . İki delik arasındaki uzunluk ve çekerleri1 . 10 cm . 6 - 7 kn .2 . 15 cm . 10 - 11 kn .3 . 20 cm . 11 - 12 kn .
 


kışın yürüyüş tekniği 1


yürüyüş tekniği ; yumuşak karda , sert karda ve buzulda olmak üzere 3 şekilde yapılmaktadır .
Her yürüyüşün kendine göre geçerli kuralları ve teknik malzemeleri vardır .

Her yürüyüşte ; tırmanış , iniş ve yatay geçiş teknikleri uygulanmaktadır .


Yumuşak karda yürüyüş tekniği


yumuşak karda yürüyüş ; kış dağcılık yürüyüşleri içinde en zor olanlarından birisidir . Bu yürüyüş tekniğinde ;

1 . Tırmanış ,
2 . İniş ,
3 . Yan geşiş teknikleri vardır .

1 . Karda iz açmak sporcular arasında sıra ile yapılır .
2 . Yorulan en arkaya geçer .
3 . Adım araları kısa atılmalıdır ( inişin tırmanışı da düşünülmelidir )
4 . Çığ tehlikesi olmayan yerlerde yarım topuk kuralı uygulanmalı ( bir kaç yürüyüşcüden sonra arkada gelenler için iz açılmış olur ve iz açıp gurubun sonuna gelenler dinlenme imkanı bulur )
5 . İz açma karın ve arazinin durumuna göre ayarlanmalıdır .

Not : çığ bölgelerinde yürüyüş çığ dersinde ayrıntılı açıklanacaktır .


Kışın yürüyüş tekniği 2


yürüyüş süresince 30 derece ve üzerindeki eğimlerde yapılacak ;

1 . Tırmanış .
2 . İniş .
3 . Yan geçiş ‘ lerde ayağın yere basış pozisyonu farklıdır .

1 . Tırmanış ; tırmanış süresince ( kranponsuz ) ayakkabının burnu ile kara kuvvetli vurularak iz açılır . Arkadan gelenler açılmış izlere ayakkabılarının burunlarıyla vurarak tırmanışa devam ederler

2 . İniş ; iniş süresince ( kranponsuz ) ayakkabıların topukları ile kara kuvvetli vurularak iz açılır . Arkadan gelenler açılmış izlere ayakkabılarının topuklarıyla vurarak inişe devam ederler .

3 . Yan geçiş : yan geçiş süresince ( kramponsuz ) iki türlü yürüyüş vardır . Sağ ayak veya sol ayak yamaç tarafında olabilir . Her iki durumda da yamaca bakan ayağın dış kısmı vadiye bakan ayagın iç kısmı ile önce karda iz açılır ve tam taban basmaya çalışılır .gerekirse ayagın dış ve iç kısımlarıyla kara birkaç kez sert vurularak ayak tabanının tam oturmasına çalışılır . Tam taban kara oturduğu zaman tutunmak için geniş zemine sahip olur ki bu da emniyeti artırır .

Not : ayakkabıların altında kar birikebilir . Bu kar ayakkabı tabanının zemine iyi oturmasına engel olabilir . Emniyetli alanlarda ayakkabılar bir birilerine vurularak karın dökülmesi sağlanır .



Karda emniyet alma

karda ; tırmanırken / inerken duruma bağlı alarak değişik emniyet
tedbirleri alınmaktadır . İki kısımda incelenmektedir

bunlar :
1 . Hızlı ( acil ) emniyet noktaları alma .
2 . Ana emniyet noktaları kurma .


Hızlı ( acil ) ana emniyet noktaları kurma


bot ve kazma emniyeti ; kazma kara saplandıktan sonra ayak
kazmanın önüne çekiş yönüne doğru emniyet için konur . İp kazmanın
etrafına sarıldıktan sonra emniyet için konulan ayağın etrafına sarılır . İniş ve çıkış için emniyet olarak kullanılır.



Karabina / kazma emniyeti : kazma kara sokulabildiği kadar
sokulur . Kazmanın üzerine perlon bant / ip takılıp üzerine karabina takılır . Ayak ; perlon bant / ipin üzerine ( karabina ile kazma arasına )
emniyet için basar . Ana ip karabinanın içinden geçtikten sonra
belden yarım kazık emniyeti veya bel emniyeti alınarak ekibin
iniş / çıkış emniyeti alınır .


Ayakta kazma ile emniyet alma ; kara saplanan dikey tek kazma ile alınan emniyet güvenilir bir emniyet değildir . Emniyet için kullanıcı tarafından baskı ( ağırlık )uygulanması gereklidir .
Emniyet bölgesinin hazırlanması :1 . Emniyet kurulacak bölgenin zerindeki yumuşak kar temizlenir .2 . Kazma dikey olarak sonuna kadar kara saplanır .3 . Kazmanın üzerindeki karabina deliğine karabina takılr .4 . Karabinanın içinden ana emniyet ipi geçirildikten sonra ;5 . Ayak ile kazmanın gaga ve kaşık kısımlarının üzerine basılır .6 . İp ; lider tarafından bel veya omuz emniyeti alınarak iniş veya çıkış emniyeti sağlanır.7. Bu tip emniyetlerde dağcı emniyet noktasına en az yük bindirecek şekilde hareket etmelidir .

Karlı / buzlu ortamada etkinlik yapılıyorken özellikle buzul çatlaklarının fazla bulunduğu bölgelerde geçiş yapılırken çok fazla dikkat edilmesi gerekmektedir . Taze karın kapattığı buzul çatlakları gözükmediğinden veya buzul kenarları karla kapandığından dolayı buzul çatlaklarının yeri ve büyüklüğü belli olmamaktadır . Bu nedenle ; ip birliğinde olan sporcular tehlikeli bölgeyi geçerken aynı hizada olmamalıdırlar . Buzulun çatlaklarını kontrol eden arkadaşlarını takip etmeli arkadaşları emniyette olduğunu belirtikten sonra hareket edilmelidir . Fazla miktardaki buzul çatlaklarının yeri ve uzunlukları tam bilinmiyor ise ip birliğindeki ekip buzul çatlaklarına aynı ipte ayrı ayrı girmelidirler . Emniyette olan grup diğer arkadaşlarını yanına almak için hazırlık yapmalı veya buzul çatlağının sonuna kadar çatlak takip edilmelidir . Kazalara karşı her ekip çok dikkatli olmalıdır .

Buzul köprüsünü geçmek ; buzulda veya sertleşmiş karda buzul çatlaklarının üzeri kapanmış veya köprüler oluşmuş olabilir . Köprüler geçilirken mutlaka kontrol edilmelidir. Sabahleyin sertleşmiş veya donmuş olan köprüler geçiş için emniyetli olabilir . Öğleden sonra yumuşayabilir . Dönüşte her köprünün sağlamlık derecesi yeniden kontrol edilmelidir . Emniyetli noktalardan personelin geçebilmesi için lider tarafından kırmızı bayrak konulur . Buz çatlağından geçmek : buzul bölgelerinden geçilirken dar olan çatlaklardan atlanarak geçilmektedir. Lider buzul çatlağından atlayacağı zaman artcısı tarafından ana emniyet noktası kurulur . Liderin ipi ana emniyet noktasından yarım kazıkla verilir. Lider buzul çatlağından atlamadan önce ip istenilen miktarda uzatılır. Lider çatlaktan atlar ve karşıya geçer. Çatlağın içine düşmesi durumunda kurtarma işlemleri uygulanır.


Yumuşak karda yürüme ( hedik )

sert karda yürüyüş tekniği


sert kar ;
yürüyüşcünün üzerinde yürüdüğü zaman karın üst
tabakasının kırılmadığı ( bazen kırılabilir ) kar tipidir .
Sert karda emniyet için gerekliyse krampon kullanılmalıdır

1 . Tırmanış .
2 . İniş .
3 . Yan geçiş teknikleri vardır .

Bu yürüyüşte arazinin eğimine bağlı olarak krampon kullanılabilir .
Krampon kullanılırken ; krampon dişlerinin giysilere takılıp yırtmamasına dikkat edilmelidir .
Kramponla 3 değişik yürüyüş tekniği vardır .

1 . Vak vak ( bady ) : özelikle 35 – 45 derecelik eğimler arasında ayaklar hafif yana açılarak yürünür . Ayak burunları dışarıya bakar .

2 . Fransız tekniği ( french ) : 45- 55 derecelik eğimler arasında vak vak için geç front poınt için erken olduğundan fransız tekniği
kullanılır .bu tip teknik yürüyüşlerde sağ ve sol ayak tırmanış önceliği arasıra değiştirilerek çalışan kas gruplarının dinlendirilmesi sağlanır .adım atarken krampon uçlarının giysilere takılmamasına özen gösterilmelidir.

3 . Ayak burnu ( front poınt ) : 55 derece ve üzerindeki eğimlerde
sadece ayak burnu kullanılarak yürünür . Çok yorucu olduğundan
tırmanıştan önce özel antrenman yapılarak ayak bilekleri güçlendirilmelidir . Anılan dereceler kişiden kişiye değişebilmektedir.

Kar balkonu ( korniş )


kışın zirve yapan dağcıları bekleyen tehlikelerden biriside kar balkonudur .( korniş )kar balkonunun meydana gelebilmesi için üç ana durum gereklidir.1 . Yeterli kar .2 . Kar ’ ı taşımak için rüzgar .3 . Yeterli eğim . ( 50 – 60 derece arası ) rüzgar tarafından dairesel olarak sürüklenen ve kırılan kar partikülleri zirvelerde ve uygun toplanma alanlarında rüzgar altı bölgelere gelecek şekilde yığılma yapar ve askıda kalır .kar balkonunu tespit etmek genellikle güçtür ve çok tehlikelidir .kar balkonu bazen kendi ağırlığıyla bazen dağcılar tarafından kırılır ve düşer .düşme anında dağcıyı da beraberinde sürükler.kırılıp düşen kar tabakaları uygun ortam varise çığ ‘ larada sebep olabilir.



Buzul

buzulun oluşabilmesi ve yaşamını sürdürebilmesi için milyonlarca yılın geçmesi gerekmektedir . Türkiyede bulunan buzullar son buzul çağından kalmadır .
( tahmini yaşı 5-10 milyon yıldır )
buzul ve hareketlerini inceleyen bilim dalı :glacıeroloji ’ dir.
Buzul çeşitleri :
1 . Takke buzulu = dağların zirvelerinde bulunur .
2 . Vadi buzulu = vadilerin yapısına uygun olarak bulunur .
3 . Sırt buzulu = dağların sırt ( yamaç ) larında bulunur .
4 . Örtü buzulu = düz alanlarda ( kutup ) dahi bulunabilir.


Türkiye de üzerinde buzul bulunan dağlar

ismi bölgesi yükseklği
1 . Ağrı dağı ağrı 5137 mt.
2 . Reçko dağı hakkari 4135 mt.
3 . Süphan dağı bitlis 4059 mt.
4 . Kaçkar dağı rize 3932 mt.
5 . Erciyes dağı kayseri 3916 mt.
Not : bazı dağların kuzey yamaçlarında küçük buzullar vardır .


Buzul terminolojisi


buzul terminolojisi ; buzulun aşındırması , buzulun varlığı nedeniyle meydana gelen veya buzulun etrafında bulunan nesneler isimlendirilirken buzul terminolojisiyle anılmaktadırlar .
1 . Buzul taşı ( moren ) : buzulun hareketiyle yontulan , buzulun altında veya önünde yığılan taşlar buzul taşı olarak adlandırılır bu taşlar eski taş ve yeni taş olarak ayrılmaktadır .

2 . Buzul sonu ( glacıer termınus ) : buzul dilinin bittiği yere denir .

3 . Buz mağarası (ıce cave ) : buzulun içinde veya buzulun bittiği yerde çeşitli nedenlerle oyulmalar sonucu meydana gelen üstü kapalı mağaralardır .

4 . Serak ( serac ) :buzul dilinin son bulduğu yerde meydana gelen buzul kırılmalarıdır.

5 . Buzul ırmağı ( glacıal stream ) : buzulun bitiş noktasında ortaya çıkan buzul nehridir .

6 . Alpın çayır ( alpıne meadovs ) : buzulun civarında yetişen ömürleri kısa dağ otlarıdır .

7. Hendek ( moat ) : kayanın ısısından dolayı eriyen buzul ile kaya arasındaki boşluktur .

8 . Sirk ( cırque ) : çeşitli nedenlerle içi oyulmuş buzul çukurudur .

9 . Geçit ( saddle-col-ravıne ) : buzulun içinde veya yanında geçit veren yerlerdir.


Buzul çatlakları ve çeşitleri


buzul çatlakları ve oluşumu


1 - buzul hareketleri sonucu , buzullarda meydana gelen kırılmalar
ve yarılmalar sonucunda buzul çatlakları oluşur .
Buzul çatlagının yapısına göre :

2 - buzul hareketleri sonucu dış bükey alanlarda meydana gelen
kırılmalar ve yarılmalar buzul çatlaklarını oluşur .
Buzul çatlagının yapısına göre :

3 . Buzul hareketleri sonucu ; dışbükey buzul çatlaklarının yerinde kalması , içbükey çatlakların hareket etmesi sonucu buzul çatlaklarının ağızları birbirinin üzerine gelebilir . Bu tip çatlaklara mücevher ( dıamond ) tipi çatlaklar denir .mücevher tipi çatlakların ; üstleri dar ,orta kısımları geniş alt kısımları ; buzul taşlarının ve buz nehirlerinin yapısına bağlı olarak açık veya kapalı olabilir

4 . Yatay çatlak : buzulların akış yolunda arazinin durumuna bağlı olarak yatay şekilde kırılmasına denir .5 . Dikey çatlak : buzulların akış yolunda arazinin durumuna bağlı olarak dikey şekilde kırılmasına denir.


Buzulda tırmanma / iniş teknikleri


1 . Düşük derece : 45 – 55 derece arası eğimde kısa süreli tırmanış
için uygulanır . Kazmanın kaşık kısmından tutulup gaga kısmını buza
saplayıp tırmanma devam eder kazma ayrıca denge sağlamada unsur
olarak kullanılır .

2 . Orta derece : 50 – 60 derece arası eğimde uzun süreli tırmanış
için uygulanır . Kazmanın sap kısmından tutulup diğer el ile gagadan
baskı yapıp tırmanma yapılır .

3 . Yüksek derece : 60 derece ve üzeri eğimlerde uzun süreli
tırmanış için uygulanır . Üç nokta prensibi mutlaka uygulanmalıdır .
Anılan eğimde tek veya çift kazma teknikleri kullanılmalıdır .



Buzulda tırmanma tekniği iki ana teknik altında yapılmaktadır .

1 . Fransız tekniği ( flat footıng )
fransız tekniğinde ; kranponun bütün dişleri düz bir şekilde buza
oturmalıdır .

2 . Alman tekniği ( front poınt )
alman tekniğinde ; kranponun sadece ön iki ucu buza saplanır
ön iki ucun altındaki iki kranpon buza oturarak balanslamayı sağlar .
Front poınt tırmanış tekniğinde eğime bağlı olarak 4 türlü tırmanış
tekniği vardır .

Buzul tırmanışında değişik bir çok tırmanma tekniği vardır .
Bu teknikler :

1 . Tırmanıcının durumuna .
2 . Buzulun durumuna .
3 . Teknik malzemenin durumuna .
4 . Tırmanılan rotanın durumuna göre değişmektedir .

1 . Pıolet poıgnard ( çift malzeme ) : tırmanılan rota izin
verdiği sürece çift kazma ve çift kranpon kullanılır kazmalardan
birisinin kaşık kısmından tutulur buzda denge sağlamakta kullanılır .

2 . Pıed troısıeme ( üçüncü ayak ) : süratli tırmanma
tekniklerinden birisidir .çift kazma sapından tutulur ayaklardan
birisi front poınt diğeri ( sağ ayak kullanılıyor ise saat 3 yönüne )
sol ayak kullanılıyor ise saat 9 yönüne bakar )

3 . Pıolet tractıon ( çift kazma çift kranpon ) : bu tırmanma
tekniğinin diğer ismi kombine tekniktir .bu tırmanma tekniğinde 3
nokta prensi mutlaka uygulanmalıdır .kazmalardan birise buzda iken
iki kranponda buza saplanmış olmalıdır . Yükselmek için
kramponlardan birisi buzdan çekilince çift kazma mutlaka buza
emniyetli olarak saplanmış olmalıdır.


Buzul tırmanışında dinlenme

buzul tırmanışında dinlenme : buzul tırmanışında kol ve bacak kaslarına fazla yük binmektedir . Uzun süreli yüklenmelerden dolayı her iki kas grubunda laktik asit birikmesi sonucu kaslara yeterli oksijen ve kan gitmeyeceğinden yorulmalar başlayacaktır . Kasları dinlendirmek için yükü kaslardan alıp iskelete yüklemek gereklidir.1 . Çift kazma buza emniyetli saplandıktan sonra yavaş yavaş ağırlık kazmalara yüklenir kaslardaki yük iskelete verilir ve dinlenme pozisyonuna geçilir . Bu tip dinlenmeye ;maymun asılması ( monkey hang )denir .2 . Buz vidası veya kazmayı buza emniyetli olarak sapladıktan sonra emniyet kemerinden anılan malzemeye asılınır ve dinlenilir .dinlenme bittikten sonra ; üç noktadan buzda emniyet aldıktan sonra emniyet noktasından çıkıp tırmanmaya yeniden başlanır .


Buzulda yatay geçiş

buzulda yatay geçiş ; prensip olarak front point tırmanışa çok benzer fakat front poınt tırmanıştan çok daha zordur . Tırmanış yatay olarak gerçekleşmektedir . Vücudun bütün ağırlığını dik durmak şartıyla diğer ayak gelene kadar tek ayak üzerindedir .

1 . Tırmanmaya emniyetli bir noktadan başlanır .2 . Ayaklar aynı hizada olmalıdır .3 . İki kazma emniyette iken ayak değiştirilir . Ayak değiştiriliyor iken bacak arası açısı 45 dereceyi geçmemelidir.4 . İki ayak emniyette iken ön taraftaki kazma yerinden çıkarılıp 45 derecelik açı yapacak şekilde ileriye saplanır diğer kazma vücuda göre 360 dereceye saplanır .5 . Avantaj : düşme olsa bile kazmanın 45 derecelik açısı kazmanın aşağı doğru kaymasını önleyecektir .dezavantaj : tırmanıcıyı kendi düşüş eksenine çekmesidir .


Mıx ( karışık ) tırmanış


içerisinde buz ,kar ve kaya tırmanışını barındıran etkinliklere mıx tırmanış denir .

Mıx tırmanışında ; kayada kranpon kullanılacağından tırmanıcı bu konuda yeterli eğitim seviyesine sapip olmalıdır.

Kaya yüzeyleri ; kaygan , basamak ve tutamak yerleri kar veya buzla dolmuş olabilir .

Buz kazması veya çekici mıx tırmanışta ; açık kaya çatlaklarında veya küçük çıkıntılarda iyi uygulandığında emniyetli olarak yükseliş yapılabilir .

Mıx tırmanışlarda buzda ve kayada kullanılan emniyet malzemeleri ortak olarak taşınmalıdır .

Kayada kullanılan emniyet malzemeleri kullanmak gerekliyse kayadaki buz ve kar parçalarını çok iyi temizlemek gereklidir .

Kayadaki yumuşak kar el ile temizlenebilir . Sert kar veya buz için mutlaka buz kazması gereklidir .

Buzun altında gözüken kaya parçaları çok derinde olmaya bilir ve buzlar kırılgan ( patlayan ) olabilir . Bu tip buzulda buz vidası kullanmak gerekliyse buz vidasının ucu kayaya değmemelidir .

Kayaya gelen buz vidası kayadaki buzu kayadan koparmak için baskı uygular . Tırmanıcı bu buzda uyguladığı buz vidasını ara emniyet noktası olarak kullanır ise kaza kaçınılmaz olabilir.



Buzul ( şelale ) tırmanışı

kışın yüksekten düşen nehirlerin , derelerin veya dik eğimdeki kayalardan akan suların donması sonucu buzul şelaleleri meydana gelir .şelale tırmanışları ; iki şekilde yapılmaktadır.1 . Top rope .2 . Lider .( a ) tek ip ile .( b ) ikiz ip ile .( c ) çift ip ile .şelale tırmanışı yaparken dışı donmuş içi su dolu bölgeler bulunmaktadır . Bu tip bölgelere şişe ( bottle ) veya kabarcık ( bubbly ) denilmektedir .şelalelerin etrafında buz sarkıtları meydana gelebilmektedir . Ana veya ara emniyet noktaları bu bölgelere kurulmamalıdır . Bu bölgeler baskı veya ağırlık nedeniyle kopabilir .şelale tırmanışında ana veya ara emniyet noktalarında buz kazmaları kullanılmamalıdır .buz kazmaları ( teknik ) sadece tırmanış veya iniş içindir .



Şelalede lider tırmanış teknikleri

şelalede lider : şelalelerin oluşması 2şekilde olmaktadır .1 . Sıvama buzul :suların kaya yüzeyinde akarken kayaya yapışarak donması sonucu oluşmaktadır .bu tip buzullarda lider tırmanışı yapılırken buzul yüzeyi kullanılır .çift veya ikiz ip teknikleri kullanılarak tırmanma yapılır .buz vidaları kullanılırken kayaya oturmamasına dikkat edilmelidir .2 . Blok buzul ( gövde ) : suların negatif ortamda akması sonucu buzul üstten ve alttan donmaya başlar. Donan buzul dahasonra birleşerek blok ( gövde ) haline gelir.bu tip buzullarda lider tırmanışı yapılırken çift veya ikiz ip teknikleri kullanılır . Buzulda direk çıkış yapılabildiği gibi buzulun etrafından dolanılarak çıkılabilir .her iki tırmanma şeklinde de tırmanıcı buzuldaki sarkıt veya dikitleri koparmamaya özen göstermelidir. Sarkıt veya dikitler ana veya ara emniyet noktası olarak kullanılmamalıdır .



İp birliği

ip birliği ; buzul çatlaklarıyla dolu bölgelerde , fırtınalı havalarda sırt hatları , zirveler geçilirken veya sisli havalarda ekibin kaybolmasını önlemek için ip birliği uygulanır .ip birliğinin belirli bir kuralı yoktur .dağcılıkta ileri gitmiş ülkeler veya profesyonel dağcılar kendi düşünce yapılarına göre ip birliği kuralları getirmişler ve uygulamaktadırlar .1 . Üç kişilik bir gurupta her dağcı arasındaki ip mesafesi duruma bağlı olarak 8 – 15 metre arasında olabilir .2 . Liderle artcı arasındaki ip mesafesi20 - 30 metre olabilir .3 . Her dağcı önündeki ve arkasındaki dağcının ipini emniyet kemerine bağlamalıdır .4 . Yardımcı ipler pursik düğümüyle önde hem arka yarım metre boşluk bırakacak şekilde ana ipe bağlanır ve kaza anında ana ipi emniyet almada kullanır .


Kazaya uğrayan dağcıyı emniyete alma

iki kişilik ip birliğinde kazaya uğrayan dağcıyı kurtarmada etkili yol artcının veya liderin emniyetli şekilde kalmasıdır . Kazaya uğrayan (buzul çatlağına düşme , buzulda kayma vs ) dağcının emniyetini almak için ;1 . Kazazedenin düştüğü istikametin tersine yatarak kazazede tarafından sürüklenmeyi önlemek .2 . Kazmayı kullanarak sabit hale gelmek ve kazazedenin sürüklenmesini önlemek .3 . Ana emniyet noktası kurarak kazazedenin emniyetini almak .4 . Ana emniyet noktası kurulduktan ve kazazedenin ipi emniyete alındıktan sonra kazazedeyi kontrol etmek içinemniyetli olarak kazazedenin yanına gitmek .5 . Kazazedeyi kurtarmak için ana emniyet noktası kurmak .


Kazazedenin kurtarılması

kazazede kendinde ise ;1 . Kazazedeyi kurtarmak için ana emniyet noktası kurulur .2 . Ana emniyet noktasına kurtarma ipinin ucu bağlandıktan sonra içine karabina takılıp ip kazazedeye gönderilir . 3 . Kurtarıcı kazazedeyi görebilecek veya sesini duyabilecek yere geldikten sonra kendisini emniyete alır .4 . Karabinayı; kazazede emniyet kemerine takar .5 . Kurtarıcı ; kazazede den gelen ipin geri gitmesini önlemek için kendisine veya ana emniyet noktasına takacağı jumar veya pursik ile emniyete alır .6 . Kazazededen gelen ipin sürtünmesini azaltmak için ipin altına emniyete alınmış çanta veya kazma konulabilir .7 . Kurtarıcını çekmesi kazazedenin tırmanmasıyla kazazede emniyetli noktaya alınır .

Kazazede kendinde değil ise ;kazazedenin ipi emniyete alındıktan sonra ;kurtarıcı çalışabilecek uzunluktaki iple kendisini emniyete alır .1 . Kazazedeyi kurtarmak için ana emniyet noktası kurulur .2 . Ana emniyet noktasından kazazedenin ipine parelel bir emniyet noktası kurulur .3 . Kazazede den gelen ipin geri gitmesini önlemek için karabinaya ; jumar , traxıon veya pursik bağlanır kazazedenin ipini emniyete alır .4 . 2 metre veya uygun uzunlukta yardımcı ip ana emniyet noktasından gelen karabinaya takıldıktan sonra kazazedenin ipinin çekilebilmesi için üzerine takılan ; tibloc , jumar veya pursike takılan karabinanın içinden geçirilir5 . Yardımcı ipin ucuna karabina bağlandıktan sonra kazazededen gelip ana emniyet noktasından geçen ip bu karabinadan geçirilir .6 . İplerin buluşması sonucu çekme hattı üçgen şeklini alır.7 . İpin ucu çekilerek kazazede yukarı çekilir .


Bivaklama

dağcılıkta ; beklenmeyen hava hareketleri sonucu tırmanma / dönüş yapılamayabilir . Kaza meydana gelebilir . Kötü hava etkisi geçene kadar uygun bölgede bivak malzemelerini kullanarak konaklamaya bivaklama denir .

Bivak : yağmurluk veya gro tex kumaşından yapılmış bir veya iki kişilik bir torbadır . Pek çok çeşitleri vardır başlıklı olabildiği gibi başlıksız olanlarıda mevcuttur .
Bivaklama iki şekilde yapılmaktadır .

1 . Planlı bivak .
2 . Plansız bivak .

1 . Planlı bivak : bivakta yaşamak ve eğitim için personelin planlı ve uygun yer seçerek, önceden tüm hazırlıklarını yaparak , bivak malzemelerini kullanarak bivak içinde belirli bir süre geçirmesine planlı bivak denir .

2 . Plansız bivak : beklenmedik bir anda meydana gelen kaza veya
kamp yerine dönememe gibi durumlarda eldeki imkan ve malzemeyi kullanarak personelin hayati idamesini sağlamak için bulunduğu bölgedeki malzemeden faydalanarak bivak yerini hazırlamak ve koruyucu önlemleri alarak hayatını idame ettirmesine plansız bivak denir .


Bivaklamada dikkat edilecek konular

1 . İmkan varise bivaklanan yerin etrafını taş veya kar duvarıyla
çevirin .

2 . İhtiyacınız ola
n malzemeyi önceden hazırlayın .( sıcak su , kar ,
yiyecek vs .)
3 . Bivakınızı emniyetli yere kurmaya özen gösterin .

4 . Düşme tehelikesi var ise sikke veya buz vidası kullanarak kendinizi
veya ekibinizi emniyete alınız.

5 . İmkan olan ölçüde bivakın içinde uzanın ve rahat edin .

6 . Şayet oturmak için sadece yer mevcut ise oturma durumunuzu
sık sık değiştirinki kan akışı durmasın ve kanın özellikle donma
riski olan bölgelere gitmesi sağlansın .

7 . Şayet tehelike ve donma riski yok ise uyumaya çalışın .

8 . Şayet donma riski var ise;uyanık kalın ayaklarınıza, bacaklarınıza
masaj yapın .

9 . Şayet bivakın içinde yiyecek pişirmeniz gerekli ise ; yeterli
havalandırmanın olmasına ve bivakın içine sıvı dökülmemesine
dikkat edin .

10 .yeterli miktarda sıvı alın . Ertesi günkü etkinlikte ihtiyacınız
olan sıvıyı takviye edin .

11 .kuru elbiselerinizi ve çoraplarınız giyinin .

12 .nemli giyeceklerinizi ya uyku tulumunuzun içine yada kuru
elbiselerinizin üzerine giyinin .vücut ısısıyla kuruyacaklardır .

13 . Kan dolaşımının daha iyi olabilmesi için botunuzun bağlarını
gevşetin .

14 . Eksi derecelerde botunuzu çıkarmayın sabahleyin donmuş
olduğunu görebilirsiniz .

15 . Ektrem durumlarda botunuzu çıkarmanız gerekli ise sırt
çantanızın içine ve ayaklarınızın yanına koyun .

16 . Diğer arkadaşlarınızı sıcak ve neşeli tutun .

17 . Koruyucu malzemelerinizi bivak ile aranıza serin zeminden gelen
soğuk havayı nispeten kesmiş olursunuz .


Sırt çantasının bivak olarak kullanılması


bivak malzemeleri olmadığı zaman bivaklamak gerekli ise ; sırt
çantası ( 80 litre ve üzeri ) emerjensi durumlarda bivak olarak
kullanılabilir .

1 . Bulunduğunuz bölgenin etrafını taş veya kar duvarıyla çevirin .
2 . Sırt çantanızın içindeki tüm malzemeleri çıkarın .
3 . Fazla malzemelerinizi üzerinize giyinin .
4 . Sırt çantasının içine girin ve uturun .
5 . Mümkün olan en yüksek seviyede sıcak içecekler içmeye çalışın .
6 . Uyanık kalmaya özen gösterin .
7 . Zaman zaman hareket ederek kan akışının devamını sağlayın .


Kar mağarası - iglo yapımı

kışın ; fırtınada veya beklenmeyen bir durumda kamp yerine ulaşma
imkanı yok , hava bozuyor ise ve koruyucu malzeme (çadır – bivak vs.)
Mevcut değil ise konaklamak
( uzun süreli ) 1 . İğlo veya korunmak
( kısa süreli ) 2 . Kar mağarası ;
1 . Kaya kovuğu / ağaç şhelter
2 . Tilki kovuğu
3 . Basit şhelter / yığma kar
4 . Kar mağarası
5 . İglo yapılır .


Kar mağarası / iglo yapımı için öneriler


1 . İşiniz bitince kuru elbiselerinizi giyinin .
2 . İyi bir hava giriş yeri sağlayın .
3 . Bütün eşyaları içeri alın .
4 . Üzerinizdeki kar kalıntılarını silkeleyin .
5 . Mum yerine fener kullanın . Şayet fener yok ise tek mum yakın .
6 . Uyku tulumunuzun altına kaygan malzemeler koymayın .
7 . Kürek veya kazıcı malzemeleri mutlaka içeride bulundurun .
8 . Geceleyin dışarı çıkacağınız zaman kapınızın önünde mutlaka ışık
bulundurun . Geri döndüğünüzde yerinizi bulmada yardımcı olur .
9 . İmkanınız ve malzemeniz var ise şhelterinizin etrafını iple çevirin
veya gözükebilmesi için üzerine bayrak , flama asın .


Kaya kovuğu / ağaç şhelter

Kaya kovuğu :karda korunmak için yapılan en basit veen kolay koruğandır . Mağaramsı ( iç bükey ) bir alanın önü ; rüzgar yönü ve giriş kapı yeri belirlendikten sonra kar duvarıyla örülür . Kullanılmayan malzemelerle oturma yerinin izalasyonu sağlanır .not : yıldırım düşmelerinde akım takip yolu duvarlar olacağından duvara yakın oturulmamalıdır . Ağaç şhelter :ağaçlık alanlarda kar genellikle dalların üzerinde askıda kalır .ağacın kök etrafında boşluklar oluşur .bu boşluklar yere kadar kazılarak toprak zemine ulaşılır . Kapı yeri belirlendikten sonra ağacın etrafına ağaç dallarıyla korugan yapılır . Koruganların üzerine kar atılarak yalıtımın daha iyi olması sağlanabilir .dal yetersiz ise pançoda kullanılabilir .


Tilki kovuğu

tilki kovuğu karda barınmak için yapılan koruganlarıniçinde yapım süresi kısa ve kolay olanlardanbirisidir . Tek kişilik ve çift kişilik olmak üzere iki çeşit yapılabilir . Yapılması rüzgarın esiş yönü hesaplandıktan sonraiki metre uzunluğunda bir metre genişliğindebir alan ( tek kişilik ) belirlendikten sonra ;1 . Bir metre uzunluğunda yarım metre genişliğinde 10 adet kar bloğu kesilir .2 . Kar blokları üçgen yapacak şekildekarşılıklı dizilir .3 . Bu dizilmelerde karşılıklı bloğun uç noktalarının aynı hizada olmamasına dikkatedilmelidir .4 . Tabanda kalan kar kürekle atılarak alanbüyütülebilinir .5 . Giriş kapılarına üçgen şekilde iki kar bloğuyla kapı yapılır ve kapatılır .


Basit şhelter / yığma kar tepeciği

basit şhelter : kar tabakasının kalın olduğu yerlerde acil olarak yapılabilecekkoruganlardan birisidir.1 . Karın üzerinde bir metre genişliğinde bir çukur kazılır .2 . Çukurun içine yarım metre dik girilerekçukur derinleştirilir .3 . Çukurun içi her yöne oyularak genişletilir .4 . Eşyalar bu çukurun içine konulduktansonra daha önce hazırlanmış kalıplarlagiriş kapısı kemer yapılabilecek şekildekapatılır .yığma kar tepesi : yapım olarak kar mağarasına benzemesine rağmen daha basittir .1 . Yığılmış ( kayanın etrafı olabilir ) olan karın içi boşaltılır .2 . İçine girilir ve malzemenin üzerine ( mat-sırt çantası vs ) oturularak izalasyon sağlanır . Not : bu tip koruganlarda karsert olmadığından çökmelere dikkat edilmelidir .



Kar mağarası

kışın dağda ; çadır dışında uzun süreli kalma durumunda kışın olumsuz etkilerinden kurtulmanın en uygun yolu kar mağarasıdır . Kar mağarasının yapılması1 . Uygun kar yığılmış bir bölge seçilir .2 . Rüzgar esiş yönü tespit edilir .3 . Karın zemin bölümünden başlayarak içeri doğru 1 metre kazılır .4 . Bu bölge giriş kapısıdır .5 . İçeri girildikten sonra tavana doğru kazma yapılır .not : kar mağarasının tavan kalınlığı bir metreden ince olmamalıdır .6 . Tavanın karı alınırken şeklinin elips olmasına dikkat edilmelidir .7 . Tavandan yere 45 derecelik bir delik delinir . Burası hava giriş yeridir .içine baton takılarak hava deliğinin karla kapanması önlenir .8 . Çalışma yeri ve yatma yeri ayarlanır .



İglo yapımı

iğlo ; özellikle kutupsal bölgelerde uzun süre kalmak için buzdan yapılan korugandır . İglonun yapılması1 . 1 - 1/2 boyutlarında buz blokları kesilir .2 . Buz blokları yan yana konularak istenilenbüyüklükte taban yapılır .3 . Tabandaki buz / kar kazılır ve atılır .4 . İglo duvarı hafif içe dönük olarak herkatmandabiraz daraltılarak istenilenölçülerde yapılır . 5 . İglo bittikten sonra kapısı buz oyularakalttan yapılabildiği gibi buzun üzerindeyapılabilir .6 . Kapı alttan yapılıyor ise karın kapıyı kapatmasını önlemek için rüzgar kırıcıduvar yapılmalıdır .7 . İglonun tavanına yakın bir delik açılarakhava girişi sağlanır .8 . Uygun bir buz tabakasıyla giriş kapısı kapatılır